سنڌو لاءِ موسمي تبديلي نعمت آھي: 2025ع کان پاڻي بحران جون اڳڪٿيون غلط نڪتيون: حسن عباس

ڪراچي(رپورٽ: فقير سليم) برک پاڻي ماهر ڊاڪٽر حسن عباس چيو آهي چيو ته ڪلائيميٽ چينج (موسمي تبديلي) سنڌو درياءَ لاءِ نعمت آھي، واپدا پاران 2025ع ۾ پاڻي گهٽجي وڃڻ بابت اڳڪٿيون درست نه هيون، مون ان وقت به چيو هو ته پاڻي گهٽ نه ٿيندو. ڪالهه اٺين سنڌ لٽريچر فيسٽول ۾ سنڌو درياءَ، ڌرتي جا خطرا ۽ مستقبل؟ بابت سيشن ۾هن چيو ته ڀارتي وزيراعظم مودي پاران سنڌ طاس معاهدو ختم ڪرڻ جو اعلان  عملي طور ناممڪن هو. هن چيو ته چولستان سميت 6 نوان ڪئنالن ڪڍڻ واري معاملي تي اسان جو موقف واضح آهي ته ريگستان ۾ ڪئنال ٺهي نٿا سگھن، ھن چيو ته پنجاب ۾ دريائن کي وساري ڪئنالن جو نظام وڌايو ويو، جڏهن ته سنڌ ۾ ڊيلٽا ۽ درياءِ سان ماڻهن جو تاريخي لاڳاپو اڄ به قائم آهي. هن چيو ته پاڪستان جا درياءَ دنيا جي سڀني دريائن کان مختلف آهن، مقامي رهواسي ئي دريائن بابت صحيح ڄاڻ رکن ٿا. ماحولياتي ماهر مسعود لوھار چيو ته ڪراچي مان روزانو 70 ڪروڙ گيلن اَن ٽريٽيڊ (بنا صاف ٿيل) پاڻي سمنڊ ۾ ڇوڙ ٿي رهيو آهي، جيڪو ماحولياتي تباهيءَ جو وڏو سبب آهي. هن چيو ته دريائن جو اصل ڪيس سنڌ نه پر پنجاب جو آهي، جنهن کي سمجهڻ کپي. هن چيو ته اسان سڀ انڊس جا ٻار آهيون، انڊس واديءَ جي سڃاڻپ سان ئي گڏجي اڳتي وڌڻو آهي. هن مودي کي چئلينج ڪندي چيو ته هو ايندڙ ٽن سالن ۾ پاڻي بند ڪري ڏيکاري. پاڻي ماهر نصير ميمڻ چيو ته دنيا جا تقريبن سڀ خطرا اسان ( سنڌ ) ڏانهن رخ ڪندا آهن. هن چيو ته پاڪستان ۾ هر مسئلي جو حل ڊيم ۾ ڳوليو وڃي ٿو، جڏهن ته سسٽم ۾  پاڻي بچيل ناهي ۽ نه ئي آباديءَ کي منظم ڪرڻ لاءِ حڪمت عملي موجود آهي. هن چيو ته 1945ع ۾ ڪراچي ۾ آيل سونامي ۾ هزارين ماڻهو فوت ٿيا هئا، انهي ڪري هي شهر اڄ به وڏي خطري هيٺ آهي. ھن چيو ته سنڌو ۾ پاڻي هوندو ته ئي سنڌجي ڪوسٽل لائين ( سامونڊي پٽي) محفوظ رهندي، ٻي صورت ۾ خطرا وڌندا رهندا.