خبرون آھن ته پاڪستان پيپلز پارٽيءَ صدر مملڪت آصف زرداريءَ جي صحيءَ کان سواءِ اسپيشل اڪنامڪ زونز آرڊيننس جاري ڪرڻ تي قومي اسيمبليءَ مان واڪ آئوٽ ڪيو آھي. قومي اسيمبليءَ جي اجلاس دوران پيپلز پارٽيءَ جي ميمبرن نويد قمر جي اڳواڻي ۾ واڪ آئوٽ ڪيو. نويد قمر جو چوڻ هو ته هن ايوان جي بنيادي ذميواري قانونسازي آهي، پر پهريون ڀيرو حڪومت اهڙو آرڊيننس لاڳو ڪيو، جنهن کي صدر جي منظوري نه ملي آهي. هن جو چوڻ هو ته هن قانون جي ڪا به حيثيت ناهي، اهڙي صورتحال ۾ اسين هن ايوان جو حصو نه بڻجنداسين. وزير قانون اعظم نذير تارڙ جو چوڻ هو ته پيپلز پارٽيءَ جي ميمبرن اھا ڳالهه اسان جي نوٽيس ۾ آندي آهي، جيڪا سوشل ميڊيا تي هلائي پئي وڃي. حڪومت طرفان واضح ڪريان ٿو ته جيستائين صدر تصديق نه ڪري، اسين ان کي نوٽيفائي نه ڪنداسون. ٻئي طرف پ پ چيئرمين بلاول ڀٽو زرداريءَ صدر جي صحيءَ کان سواءِ اسپيشل اڪنامڪ زونز آرڊيننس جاري ڪرڻ تي پارلياماني پارٽي جو اجلاس سڏائي ڇڏيو. اجلاس ۾ آئيني عمل جي طريقيڪار جي تحفظات بابت ميمبرن سان صلاح مشورو ڪيو ويندو.
خاص اقتصادي زونز بابت آرڊيننس، جيڪو ملڪ جي صدر جي صحيءَ کانسواءِ جاري ڪيو ويو، اهو رڳو هڪ قانوني غلطي نه پر پاڪستان جي آئين، پارلياماني نظام ۽ جمهوريت جي اصولن جي اورانگھ آهي. نواز ليگ جي حڪومت هاڻي ايتري حد تائين اڳتي وڌي چڪي آهي جو صدرِ مملڪت جا آئيني اختيار به بي ڌڙڪ استعمال ڪرڻ لڳي آهي. سوال اهو آهي ته جيڪڏهن چونڊيل صدر جي صحيءَ جي ڪا اهميت ناهي، ته پوءِ صدر جو ادارو رڳو شو پيس بڻائڻ لاءِ رکيو ويو آهي ڇا؟ آئين بلڪل واضح آهي: آرڊيننس جاري ڪرڻ لاءِ صدر مملڪت جي منظوري لازمي آهي. پر هتي قانوني گهرجن کي لتاڙي، هڪ اهڙو آرڊيننس جاري ڪيو ويو، جنهن تي صدر مملڪت صحي ئي ناهي ڪئي. نواز ليگ جي قيادت جڏهن اقتدار کان ٻاهر هوندي آهي ته آئين، پارليامينٽ ۽ جمهوريت جا سبق پڙهائيندي نظر ايندي آهي، پر اقتدار ۾ اچي اهي سڀ اصول سندن لاءِ رڪاوٽ بڻجي ويندا آهن. صدر جي صحيءَ کانسواءِ آرڊيننس جاري ڪرڻ جو مطلب اهو آهي ته حڪومت پاڻ کي آئين کان مٿانهون سمجهي رهي آهي.
اهو به ڪو راز ناهي ته نواز ليگ جي حڪومت حساس معاملن تي هميشه پارلياماني بحث کان ڀڄندي رهي آهي. آءِ ايم ايف سان ٿيل ڳجها معاهدا هجن يا پرڏيهي پاليسي بابت اهم فيصلا، هر جاءِ تي جمهوريت کي پٺي ڏني وئي آهي. پارليامينٽ، جيڪا عوام جي آواز جي نمائندگي ڪري ٿي، ان کي اعتماد ۾ وٺڻ حڪومت کي شايد وقت جو زيان لڳي ٿو. ڇا اهي ئي جمهوري روايتون آهن؟ ساڳي حڪومت مخالف ڌر تي “غير جمهوري روين” جا الزام هڻندي نٿي ٿڪجي. پر جڏهن پاڻ اقتدار ۾ اچي ٿي ته آئين جي اورانگھ ڪندي دير نٿي ڪري. صدر جي صحيءَ کانسواءِ آرڊيننس جاري ڪرڻ، پارلياماني نگراني کان پاسو ڪرڻ، ۽ عوام کان اهم فيصلا لڪائڻ ـ اهي سڀ عمل جمهوريت نه پر آپيشاهي واري ذهنيت کي ظاهر ڪن ٿا.
نواز ليگ کي اهو سمجهڻ گهرجي ته جمهوريت رڳو ووٽ وٺڻ جو نالو ناهي، جمهوريت آئيني پابندين، ادارن جي عزت ۽ شفافيت جي گهرجائو آهي. جيڪڏهن حڪومت واقعي جمهوري هجڻ جي دعويدار آهي ته پوءِ صدر جي صحيءَ کان ڇو ٿي ڀڄي؟ پارليامينٽ کي اعتماد ۾ وٺڻ کان ڇو ٿي ڊڄي؟ حڪمرانن کي سمجھڻ گھرجي ته آئين سان کيڏڻ، ادارن کي ڪمزور ڪرڻ ۽ جمهوريت جي نالي ۾ غير جمهوري قدم کڻڻ ملڪ کي وڌيڪ بحرانن ڏانهن ڌڪيندو.