ٽئين دنيا جي ملڪن مان اميگريشن روڪڻ جو آمريڪي فيصلو ۽ ان جا معاشي اثر … پروفيسر ڊاڪٽر منصور جتوئي

                 آمريڪي صدر ٽرمپ اعلان ڪيو آهي ته آمريڪا “سڀني ٽئين دنيا جي ملڪن” مان مستقل بنياد تي امیگریشن کي روڪي ڇڏيندو. هن چيو ته آمريڪي امیگریشن سسٽم “غير معمولی دباؤ” هيٺ آهي، ۽ ضرورت آهي ته سموري نظام جي “ڀرپور بحالي“ ٿئي. هن اھو پڻ چيو ته جيڪي مهاجر “نيٽ اثاثو“  (net asset) ناهن، يا جيڪي “ملڪ سان محبت“  (love for our Country) نٿا ڏيکارين، انهن کي آمريڪا مان بيدخل ڪيو ويندو. وفاقي فائدا ۽ سبسڊيز غير شهرين (noncitizens) لاءِ ختم ڪيا ويندا؛ ۽ جيڪڏهن ڪو مهاجر “سڪيورٽي رسڪ، عوامي بوجھ، يا اولھ جي ثقافت سان مطابقت نہ رکندڙ” سمجهيو ويو، ته ان کي ملڪ مان ڪڍيو ويندو. ان سان گڏ، حڪومتي ادارن جهڙوڪ US Citizenship and Immigration Services (USCIS) کي حڪم ڏنو ويو آهي ته، هر گرین ڪارڊ (Green Card) درخواست جو ٻيهر جائزو ورتو وڃي، خاص ڪري انهن ماڻهن لاءِ، جيڪي countries of concern مان آهن. ان پاليسي کي “مستقل فريز“ طور پيش ڪيو ويو آهي، نه ڪي عارضي.

قومي سلامتي ۽ سيڪيورٽي خدشا:

ٽرمپ انتظاميا جو بنيادي دليل اھو آهي ته ٽئين دنيا مان مهاجرن جي آمد وڌي وئي هئي، جنهن سبب اميگريشن سسٽم تي “دباء” پيو. خاص طور تي، نوان پناھگير (asylum seekers)، گرين ڪارڊ درخواست ڏيندڙ، ۽ ٻيا اميگرينٽس شامل آهن.  ان کان علاوه، هڪ تازو واقعو، جنھن ۾ ھڪ افغان اميگرينٽ نيشنل گارڊس تي فائرنگ ڪئي، جنھن ۾ ٻه نيشنل گارڊس زخمي ٿي پيا، جن مان ھڪ گارڊ جي فوت ٿيڻ بعد ٽرمپ جي پاليسيءَ ۾ تيزي آڻي.

اميگريشن نظام تي دٻاءُ ۽ انتظاميا جو دٻاءُ:

ٽرمپ دعوا ڪري ٿو ته امیگریشن نظام “غير معمولي طور تي دٻاءُ” هيٺ هو. گرین ڪارڊ درخواستون، پناھ لاءِ درخواستون، وغيره. سندس خيال آهي ته هن “دٻاء” کي گهٽائڻ ضروري آهي ته جيئن سسٽم “بحال” ڪري سگهجي.

سياسي ۽ سماجي نقطه نظر:

ٽرمپ ۽ سندس حامي اهو موقف ڏين ٿا ته ڪجهه مهاجر سماجي خرابي، سرڪاري بوجھ يا ثقافتي تضاد جو سبب بڻجن ٿا. جڏهن هو “ٽئين دنيا” جهڙن اصطلاحن جو استعمال ڪري ٿو، ته اهو غالباً “ترقي پذير ملڪ/غريب/غير مغربي ثقافتي پس منظر” وارن ملڪن ڏانهن اشارو آهي. اهو به ذڪر ڪيو وڃي ٿو ته وفاقي فائدا ۽ سبسڊيز ختم ڪرڻ ۽ غير شهري ماڻهن کي “نيٽ اثاثو” نه هجڻ تي ڪڍڻ يا ريڊيڪلائيز ڪرڻ چاهي ٿو، جنهن جو مقصد سماجي بار گهٽائڻ ۽ ذمقامي شهري مفادن کي تحفظ ڏيڻ آهي.

آمريڪا ۾ مهاجر: انگ اکر ۽ پس منظر:

جيئن ته 2025 جي وچ تائين، آمريڪا ۾ تقريباً 51.9 ملين مهاجر (foreign-born) رهندا آهن، جيڪو آباديءَ جو 15.4٪ آهي.

امیگرینٽ آبادي ماضيءَ جي برعڪس چند مهينن ۾ گهٽجي وئي. اھا جنوري 2025 ۾ 53.3 ملين ھئي، پوءِ جون 2025 ۾ 51.9 ملين. يعني تقريباً 1.4 ملين گهٽ ٿي. لاطيني آمريڪا سڀ کان وڏو ذريعو آهي: تقريباً 52٪ (يا لڳ ڀڳ 26.7 ملين) مهاجر لاطيني آمريڪا مان آهن.

ايشيا مهاجرن جو ٻيو وڏو ذريعو آهي: 2023 ۾ تقريباً 27٪ (تقريباً 14 ملين) مهاجر ايشيائي ملڪ مان ھئا. ان کان سواءِ وچ اوڀر، اتر آفريڪا، سب- ساھارن آفريڪا، ٻيا اتر آمريڪا وغيره آهن، جن جا اميگرينٽس گڏجي تقريبا 22٪ بڻجن ٿا. صرف اھو ئي نہ، ٻين

اهم ملڪن ۾ ميڪسيڪو جا تقريباً 11 ملين مهاجر، انڊيا جا لڳ ڀڳ 3.2 ملين، چين جا 3 ملين، فلپائن جا2.1 ملين، ڪيوبا جا 1.7 ملين اميگرينٽس آمريڪا ۾ رهندڙ آهن. جنهن مان ظاهر آهي ته آمريڪا جي اميگرينٽس آباديءَ ۾ گھڻو حصو اهڙن ملڪن جو آهي، جيڪي گهڻا “ترقي پذير” يا “ٽئين دنيا” سمجهيا ويندا آهن (جهڙوڪ لاطيني آمريڪا ۽ ايشيا جا ڪيترائي ملڪ). تنهن ڪري، ٽرمپ جي فریز جو اثر شايد انهن وڏن گروپن تي ٿيندو.

2023 ۾، غير قانوني (unauthorized) اميگرينٽس جو اندازو رڪارڊ تي رکيو ويو، جيڪو تقريباً 14 ملين ٿئي ٿو.  انهن مان چڱو موچارو تعداد ٽئين دنيا جي ملڪن جامو هو (جهڙوڪ لاطيني آمريڪا، ڪيوبا، ڏکڻ ۽ مرڪزي آمريڪي ملڪ).

امڪاني اثرات: اقتصادي، سماجي ۽ ڊيموگرافي:

ٽرمپ ۽ ان جا حامي چوندا آهن ته نئين پاليسي سان وفاقي خرچ (welfare, سبسڊيز) تي بار گهٽ ٿيندو، ۽ “غير اثاثو” تصور ٿيندڙ امیگرینٽس، جن کي هو معاشري لاءِ بار سمجهندا آهن، نڪري ويندا. تنهن سان عوامي خرچن ۾ گھٽتائي ۽ سماجي تحفظ جو نظام مستحڪم رهي سگهي ٿو.  قانوني اميگريشن کي روڪڻ ۽ غير قانوني اميگرينٽس جو تعداد گھٽائڻ سان قانون ۽ سيڪيورٽي ادارن کي ڪنٽرول وڌيڪ ملندو؛ حڪومت موجب اهو قومي سلامتي لاءِ ضروري آهي.

نقصان ۽ خطرا ـ معيشت ۽ سماج تي اثر:

آمريڪا جي معيشت ۾ ڪيترائي شعبا (جهڙوڪ زراعت، تعمير، خدمتون) اميگرينٽ مزدورن تي ڀاڙين ٿا. جيڪڏهن امیگرینٽس جي آمد بند رهي، ته اتي مزدورن ثکوٽ ٿي سگهي ٿي، جنهن سان قيمتون وڌي سگهن ٿيون ۽ ڪجهه شعبا متاثر ٿي سگهن ٿا. آمريڪا جي

گهڻي آبادي پنھنجي پوئين نسل جي ماڻھن تي مشتمل آهي. امیگریشن بند ٿيڻ سان عمر رسيدہ ماڻهو وڌندا ۽ مزدور گھٽ ملندا جيڪو سماجي تحفظ واري پروگرام (جهڙوڪ سوشل سيڪيورٽي) لاءِ نقصان ڏيندڙ آهي.

اقتصادي اوسر ۽ جدت (Innovation) تي اثر:

مهاجر، خاص طور تي هاءِ-اسڪيل يا ماهر ڪم ڪندڙ، نئون ڪاروبار شروع ڪندا آهن، ۽ سائنس، ٽيڪنالاجي، ۽ ٻين شعبن ۾ ڪاميابي جو سبب بڻجن ٿا. امیگریشن روڪڻ سان، معاشي واڌ  گهٽجي سگهي ٿي. گهڻا اڀياس ڏيکارين ٿا ته اميگرينٽس، ملڪ جي GDP ۽ مجموعي پيداوار ۾ اهم حصو رکن ٿا.

غير قانوني مهاجرن جو مسئلو ۽ سماجي مخالفت:

جيڪڏهن قانوني ذريعا بند ڪيا وڃن، ته ماڻهو غير قانوني رستن ڏانهن ويندا. انهيءَ سان اميگريشن نظام تي وڌيڪ دٻاءُ اچي سگهي ٿو، ۽ غير قانوني ايندڙن جي بيدخلي ۽ ڊيپورٽيشن کي وڌائڻو پوندو ـ جيڪو انساني حقن، سماجي هم آهنگي ۽ اميگرينٽس برادريءَ لاءِ نقصان ڏيندڙ آهي.

ٽرمپ جو فيصلو ـ تنقيد ۽ خدشا:

ڪيترائي تجزيه نگار ۽ انساني حقن لاءِ جاکوڙيندڙ چون ٿا ته “ٽئين دنيا” جهڙا اصطلاح نسل پرستي يا ٻين تعصبات کي فروغ ڏين ٿا. ڪنهن مخصوص ملڪ جو نالو نه ٻڌائڻ سان فيصلو مبھم ۽ غير شفاف آهي. ڪي قانوني ماهر چون ٿا ته اهڙي “مستقل فریز” سان گرین ڪارڊ لاءِ  نيون درخواستون، پناھ لاءِ درخواستون، ۽ ورڪ ویزا؛ جيڪي قانوني آمدنيءَ جو ذريعو آهن ـ مڪمل طور تي خطري ۾ پئجي وينديون، جيڪو اميگريشن جي قانوني رستن کي غير فعال ڪندو.

ٽرمپ جي فيصلي جا معاشي نقصان:

جيئن اڳ ذڪر ٿيو، اميگريشن معيشت لاءِ اهم آهي؛ اميگريشن بند ٿيڻ سان امڪاني طور تي مزدورن جي کوٽ، ڪساد بازاري، ۽ سماجي–اقتصادي توازن خراب ٿي سگهي ٿو. ٽرمپ پاران ٽئين دنيا جي ملڪن مان اميگريشن جو “فريز” ڪرڻ هڪ انتهائي سخت ۽ تڪراري قدم آهي. هو ان کي قومي سلامتي، معاشرتي بار گهٽائڻ، ۽ اميگريشن نظام جي بحالي لاءِ بھتر ڄاڻائي پيش ڪري ٿو. پر ساڳئي وقت، آمريڪا جي معاشي، سماجي ۽ ڊيموگرافي جي مستقبل لاءِ ان جا منفي اثرات به واضح آهن.

آمريڪا جي تاريخ ۽ موجوده انگ اکر ظاهر ڪن ٿا ته اميگرينٽس آباديءَ جو وڏو حصو انهيءَ “ٽئين دنيا” مان آهي، جنهن تي ٽرمپ پابندي لاڳو ڪئي وئي آهي. تنهن ڪري، جيڪڏهن هي پاليسي جاري رهي، ته اميگرينٽس آبادي ۾ واضح گھٽتائي، مزدور افرادي قوت ۾ کوٽ، اقتصادي ترقي ۾ گهٽتائي، ۽ سماجي–اقتصادي توازن ۾ خلل اچي سگهي ٿو. اهو فيصلو صرف هڪ پاليسي ناهي پر اهو هڪ سماجي ۽ قومي شناخت، مستقبل جي معاشي رستي، ۽ اميگرينٽس ڪميونٽي جي حقن  تي اثر ڪندڙ فيصلو آهي.