مصنوعي ذھانت
مصنوعي ذھانت جيڪا ڪڏھن سائنس فڪشن ليکڪن ۽ مستقبل جو خواب ڏسندڙن لاءِ ھڪ خواب ھو، 21 ھين صديءَ جي ھڪ تعريفي قوت طور اڀري آھي، جيڪا ھاڻي تصور نه پر ھڪ حقيقت بڻجي چڪي آھي. مصنوعي ذھانت انساني زندگي کي نئين جھاتي ڏيندڙ ھڪ انقلاب آھي،ھڪ اھڙو ٽول جيڪو تمام پيچيدھ ۽ مشڪل مسئلن کي حل ڪرڻ جي صلاحيت رکي ٿو. ڊاڪٽرن کي بيمارين جي سڃاڻپ ۾، وڏين ڪمپنين کي گراھڪن کي سمجھڻ ۾، سائنسدانن کي نيون ايجادون ۽ فنڪارن کي نيون تخليقون ڪرڻ ۾ وڏي مددگار ثابت ٿئي ٿي. مصنوعي ذھانت انسان کي اھڙن رستن تي پھچائي سگھي ٿي جنھن جو انسان صرف تصور ڪري سگھيو پئي پر ساڳي جاءِ تي تمام ضروري آھي ته ان جو استعمال ھاڪاري نتيجن ڏيڻ لاءِ ڪجي نه ڪي ڪنھن کي نقصان ڏيڻ يا پنھنجي ڪنھن ناجائز مقصد کي حاصل ڪرڻ لاءِ. مصنوعي ذھانت تي گھڻو ڀاڙڻ اسانجي سوچڻ ۽ سمجھڻ جي قوت کي گھٽائي سگھي ٿو،مشينن سان گھڻو وقت گذارڻ سان انسان پنھنجن کان پڻ پري ٿي سگھي ٿو.
محمد سلمان عيساڻي/سوشل ميڊيا انفلوئنسر
سنڌ ۾ سيارو نون قدمن جي ضرورت
سنڌ ستن ڏينهن کان ڪوهيڙي جي ڪن ۾ ڪريل آهي ۽ حڪومت کي ڪا پرواهه ناهي ته ڪا سنڌ ۽ سنڌ ڌرتي تي رهڻ وارن جي ڪا سار لهي. ڪا انتظاميه کي خبردار ڪري ته سنڌ جي عوام جي هر مشڪل کي آسان ڪرڻ لاءِ متعلقه ادارن سان سنڌ جا حڪمران ۽ انتظاميه رابطي ۾ رهن ۽ بجلي گئس ۽ پاڻي جي دستيابي لاءِ متعلقه ادارن کي خصوصي انتظام ڪرڻ جو بندوبست ڪرڻ جا حڪم ڏين. موسم جي حساب سان هاڻي سياري ۽ اونهاري جي موڪلن ۾ ردو بدل ڪرڻ گهرجي ۽ 15 جون کان 15 آگسٽ تائين اونهاري جون موڪلون ۽ سياري جي موڪلن کي پهرين جنوري کان 31 جنوري تائين ڪيو وڃي ساڻ استادن توڙي شاگردن کي موس جي سختين کي برداشت ڪرڻ لاءِ مالي امداد ڏني وڃي. سنڌ سرڪار جي تمام اختيارين کي اپيل آهي ته خدارا سنڌ جو پئسو سنڌ تي لڳايو ۽ اسڪولن ڪاليجن تي گهڻو خرچ ڪيو جو اهو خرچ اجايو نه ويندو ۽ مستقبل ۾ سنڌ دنيا ۾ مڃتا ماڻيندي ۽ دنيا سنڌ لاءِ بهتر سوچ رکي ان جي هر ممڪن مدد ڪندي.
استاد جاويد احمد هڪڙو/شڪارپور سنڌ
تعليم کان محروم سنڌ: هڪ قوم جو امتحان
سنڌ صديون پراڻي تهذيب، علم ۽ شعور جي سڃاڻپ رهي آهي، پر اڄ اها ئي سنڌ تعليم جي ميدان ۾ پوئتي رهجندي پئي وڃي، جنھن سبب هڪ وڏي آزمائش مان گذر پڻ ٿي رھيو آھي. ڳوٺن کان شهرن تائين هزارين اسڪول صرف نالن تائين محدود آهن. ڪٿي عمارتون آهن پر استاد نه آهن، ڪٿي استاد آهن ته شاگرد ڪونه آهن، ته ڪٿي ٻئي موجود هجڻ باوجود تعليم جو معيار سواليه نشان بڻيل آهي. سرڪاري انگ اکر ڪاغذن ۾ ڀلي خوشحال هجن، پر زميني حقيقت اها آهي ته سنڌ جو وڏو حصو اڄ به بنيادي تعليمي سهولتن کان محروم آهي. هاڻي وقت اچي ويو آهي ته تعليم کي سياسي نعري بدران قومي ذميواري سمجهون. والدين، استاد، شھري ۽ سماج جا سڀ ذميوار فرد گڏجي تعليم جي بحالي لاءِ عملي قدم کڻن. صرف تقريرن، سيمينارن ۽ اعلانن سان مسئلو حل نه ٿيندو.
غازي آفاق احمد آفاق
سردار شاهه ڏانهن
واقعي اوهين روشن خيال جدت پسند اديب و شاعر سان گڏوگڏ تعليم جا وزير به آهيو. شين کي ڏسڻ پرکڻ جو اوهان جو پنهنجو ئي ڍنگ هوندو آهي پر ڇا اها حقيقت اوهان جي آڏو اڃا عيان نه ٿي آهي جو اوهان ان پهلو ڏي ذري جو به ڌيان نه ڌريو آهي؟ اها حقيقت صاف سج جيان روشن آهي ته هر سال سنڌ جي مختلف يونيورسٽين مان لکين سنڌ جا نوجوان گريجوئيٽس ٿين ٿا. اوهان جي ناقص پاليسي جي ڪري لکين نوجوان 2022ع کان يونيورسٽين مان ڊگريون ساڻ کنيو ويٺا آهن. خدارا هاڻي ته۔۔هاڻي عمر ۾ واڌ ملي آهي ۔۔۔۔۔هاڻي نئون اشتهار ڏئي ۔۔۔جنهن ۾ ويٽنگ …. لکين نوان گريجوئيٽس ۽ اوور۔ايج وارا به اپلائي ڪن ۔۔۔۔هاڻي هڪ ٺوس پاليسي ٺاهي انهي تحت ٽيسٽون ورتيون وڃن ۔۔۔۔۔باقي ائين نه ته فلاڻي MPA جي مائٽ يا ڳوٺ واري 32 مارڪون کنيون آهن ته پاليسي به 32 جي ڪيو۔۔۔۔۔۔خدارا ڪجهه رحم ڪيو
پاران فريش گريجوئيٽس اتحاد
ڳوٺن ۾ نياڻين جي تعليم کي وڌائڻ روشن مستقبل ڏانهن اهم قدم
تعليم ڪنهن به سماج جي ترقيءَ جو بنيادي ٿنڀو آهي ۽ جڏهن تعليم نياڻين تائين پهچي ٿي ته سماج صرف پڙهيل نه پر مهذب، باشعور ۽ خودمختيار بڻجي ٿو. ڳوٺن ۾ نياڻين جي تعليم آڏو سڀ کان وڏيون رڪاوٽون غربت، روايتي سوچ، اسڪولن جي کوٽ، عورت استادائن جي گهٽتائي ۽ والدين ۾ شعور جي اڻاٺ آهن. نياڻين جي تعليم سان نه رڳو فرد پر پورو سماج فائدو حاصل ڪري ٿو. ڳوٺن ۾ نياڻين جي تعليم کي وڌائڻ لاءِ حڪومت، سماجي تنظيمن ۽ مقامي برادريءَ کي گڏيل ڪوششون ڪرڻيون پونديون. اسڪولن جي قيام، اسڪالرشپن، مفت ڪتابن ۽ يونيفارم جي فراهمي سان گڏوگڏ عورت استادائن جي ڀرتي انتهائي ضروري آهي. مان ته ائين چوندس ته ته نياڻين جي تعليم ڪا رعايت نه پر بنيادي حق آهي. جيڪڏهن اسان واقعي پنهنجي ڳوٺن، شهرن ۽ ملڪ کي ترقيءَ جي راهه تي ڏسڻ چاهيون ٿا ته نياڻين جي تعليم کي اوليت ڏيڻي پوندي.
الله بخش وفا لغاري / حيدرآباد