Warning: session_start(): open(/var/cpanel/php/sessions/ea-php71/sess_igrsl0pddg7momk85ookh72dsk, O_RDWR) failed: No such file or directory (2) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7

Warning: session_start(): Failed to read session data: files (path: /var/cpanel/php/sessions/ea-php71) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7
”درد دل جا بَکيا اڊيڙي ويو!“ - Pahenji AkhbarPahenji Akhbar ”درد دل جا بَکيا اڊيڙي ويو!“ - Pahenji Akhbar
تازا ترين
  • • اسلام آباد: آشيانه هائوسنگ اسڪيم ڪيس جي ٻڌڻي *اسلام آباد: بسم الله انجنيئرنگ اصل ۾ پيراگان هائوسنگ جي ڊمي آهي: نيب پراسڪيوٽر *پيراگان رقم بسم الله انجنيئرنگ جي اڪائونٽ ۾ منتقل ڪئي: نيب پراسڪيوٽر *آشيانه هائوسنگ معاهدي کان اڳ احمد چيما ۽ ان جي عزيزن جي نالي زمين ٽرانسفر ٿي*
  • *چيف سيڪريٽري سنڌ سان پاڪستان ڪسٽمز سروس جي تربيت وٺندڙ آفيسرن جي ملاقات *ملاقات ۾ ڪسٽم آفيسرن کي ٿرڪول، امن امان ۽ ترقياتي منصوبن بابت بريفنگ* ٿرڪول بلاڪ 6 ملڪ جي توانائي منصوبن کي پورو ڪرڻ ۾ انتھائي اھم آهي *بلاڪ 6 ۾ موجود ڪوئلي کي گئس، يوريا ۽ مائع ڊيزل ۾ تبديل ڪيو ويندو: ممتاز شاهه *ڪراچي ۾ امن جي بحالي کان پوءِ انفراسٽرڪچر تي ڪم ڪري رھيا آھيون: چيف سيڪريٽري*
  • *اسلام آباد: نيب چيئرمي جسٽس (ر ) جاويد اقبال جي صدارت هيٺ اعليٰ سطحي اجلاس *اجلاس ۾ نيب جي ڪارڪردگي جو جائزو ورتو ويو ۽ ان تي اطمينان جو اظهار ڪيو ويو *نيب سياسي اثر رسوخ کان بالاتر ٿي احتساب جي عمل کي جاري رکيو: نيب چيئرمين*گذريل ٻن سالن دوران 363 ارب رپيا وصول ڪري قومي ناڻي ۾ جمع ڪرايا: نيب چيئرمين*
  • *ليفٽيننٽ جنرل ماجد احسان انسپيڪٽر جنرل آرمس ۽ ليفٽيننٽ جنرل سيد محمد عدنان انسپيڪٽر جنرل ٽريننگ اينڊ ايووليوئيشن مقرر *ليفٽيننٽ جنرل حسن اظهر حيات ملٽري سيڪريٽري ۽ ليفٽيننٽ جنرل آصف غفور انسپيڪٽر جنرل ڪميونيڪيشن اينڊ آءِ ٽي مقرر*
  • *اڪري چودڳي: سرڪاري پلاٽن تان قبضا ختم ڪرائڻ لاءِ پيروسڻ شهر ۾ آپريشن شروع *ڪرين ذريعي علي بحر واھه جي ڪپن تان 200 کان وڌيڪ دڪانن کي ڊاهڻ جو ڪم جاري*
  • *نوشهروفيروز: ٺاروشاھه ۾ نافرمان پٽ پيرسن پيءُ کي قتل ڪري ڇڏيو *جوابدار محراب ڪھاڻين جا وار ڪري پيرسن پيءُ غلام علي سولنگي کي قتل ڪيو *پئسا نه ڏيڻ تان جوابدار پيرسن پيءُ کي قتل ڪيو، جوابدار کي گرفتار ڪيو آهي: پوليس*
  • *اسلام آباد: پاڪ فوج ۾ 6 ميجر جنرلز کي ليفٽيننٽ جنرل جي عهدي تي ترقيون *ميجر جنرل اختر نواز ۽ ميجر جنرل سردار حسن اظهر حيات کي ليفٽيننٽ جنرل طور ترقي *ترقي ماڻيندڙن ۾ ميجر جنرل آصف غفور ۽ ميجر جنرل سليمان فياض غني شامل *ميجر جنرل سرفراز علي ۽ ميجر جنرل محمد علي کي به ليفٽيننٽ جنرل جي عهدي تر قي*
  • *اسلام آباد: احتساب عدالت ۾ اڳوڻي وزير اعظم راجا پرويز اشرف ۽ ٻين خلاف رينٽل پاور ريفرنس *راجا پرويز اشرف جي اڄ حاضري کان ڇوٽ واري اپيل عدالت منظور ڪري ورتي *نيب پاران پنجين شاهد يوسف جو بيان قلمبند ڪيو ويوآهي: آگاهي*
  • *شڪارپور جي ڳوٺ ڏاتو خان جعفري ۾ پاڻي واري تان تان جهيڙو، 6ڄڻا زخمي، لاڙڪاڻي منتقل *زخمين ۾ پھلوان جعفري، وڪيل، صفدر، گل شير، محمد حسن ۽ شھمير شامل*
  • *ملتان: اسٽيڊيم قلعي قاسم باغ ۾ سياسي اڳواڻن ۽ ڪارڪنن تالا ٽوڙڻ تي ڪيس داخل *جاويد صديقي، شيخ طارق رشيد، عبدالوحيد آرائين سميت 30 ماڻهن خلاف ڪيس داخل*
  • *ڪراچي جي مختلف علائقن ۾ رات کان وقفي وقفي سان برسات جو سلسلو جاري *صدر، لياقت آباد، لياري،ملير، قائد آباد، گلستان جوهر ۽ ٻين علائقن ۾برسات *برسات کانپوءِ ٿڌ وڌي وئي، شهرين جو گرم ڪپڙن جي دڪانن ڏانهن رخ*
  • *گمبٽ: نئون ڳوٺ پٺاڻو ڀرسان فيض بحر واهه کي 15فوٽ گهارو پئجي ويو *گهاري سبب فصل ۽ گهر پاڻي هيٺ اچي ويا، ڳوٺاڻا گهرن مان سامان ڪڍڻ تي مجبور *آبپاشي عملدار اطلاع ڏيڻ باوجود گهاري واري هنڌ ناهن پهتا: ڳوٺاڻا*
  • *پ پ جو سينيئر اڳواڻ ۽ اڳوڻو وفاقي وزير چوڌري احمد مختار لاڏاڻو ڪري ويو *احمد مختار ڊگهي عرصي کان بيمار هو، لاهور جي اسپتال ۾ ساهه جي تند ٽٽي پئي*
  • *سينيئر سياستدان ۽ اڳوڻو ايم اين اي جادم مڱريو ڪورونا وگهي لاڏاڻو ڪري ويو*
  • *ڦل ڀرسان ڳوٺ مٺل وڳڻ وٽ هڪ ڪار روڊ کان هيٺ ڪري پئي *ڪار گذريل رات دير سان ڪري آهي، اسان جي نظر هاڻي پئي آهي: ڳوٺاڻا *حادثي سبب جاني نقصان جو خدشو، پوليس کي اطلاع ڏنو ويو *

”درد دل جا بَکيا اڊيڙي ويو!“

جارج آرويل جو ناول“ 4198” پڙهندي، ذهن ۾ اهو خيال پڻ رهيو ته 1949ع ۾ لکيل ناول جون موجوده حالتن سان ڪيتري نه هڪ جهڙائي آهي. دنيا جون حالتون ڪجهه ان ناول ۾ موجود منظرن جهڙيون ٿي رهيون آهن. اهو پڻ سوچيندو رهيس ته ان ناول تي هڪ مضمون لکي وٺجي. اڃان انهن سوچن ۾ گم هئس ته هڪ نامعلوم نمبر تان فون آئي. اسان جهڙن ماڻهن لاءِ نامعلوم فون ڪال اٽينڊ ڪرڻ به وڏو مسئلو رهيو آهي. خاص ڪري ان وقت جڏهن سامهون وارو همراهه تعارف ڪرائڻ بجاءِ ان ڳالهه تي زور ڏئي ته “مونکي سڃاڻ ته ڪير آهيان؟” نه سڃاڻڻ جي صورت “وڏا ماڻهو ٿي ويا آهيو، اسان غريبن کي ڪٿي ٿا سڃاڻو!” جهڙيون ميارون شروع ٿيو وڃن! ان ڪري نامعلوم فون ڪال منهنجي لاءِ مشڪل جي گهڙي ٿي ويندي آهي! اها فون ڪال پوري ٿي. ڄاڻي واڻي اٽينڊ نه ڪيم، پر دل الائي ڇو سٽ کاڌي، جارج آرويل سان ناول 1984 پڙهي ڪچهري ڇڏي، جواب ۾ ان نمبر تي فون ڪيم. اڳيان گهٻرايل آواز ۾ همراهه ڳالهايو، پنهنجو نالو کنيائين. ياد اچي ويو. هو منهنجو پراڻو دوست هو، جنهن سان آخري رابطو 10 سال اڳ ٿيو هو. حال احوال شروع ٿيا ته چوڻ لڳو “چار مهينا ٿي ويا آهن، گهر ۾ بيروزگار ويٺو آهيان، هاڻي ته ٻچڙن کي کارائڻ لاءِ اٽو به ناهي!” “کائڻ لاءِ اٽو ناهي۔۔۔۔” جا لفظ ٻڌي، ساهه منجهندي محسوس ٿيو. يادن ۾ ان دوست جا پنهنجي مٿان ٿيل بظاهر ننڍڙا، پر حقيقي طور وڏا احسان ياد اچي ويا. سفر، چاهي ڳوٺ جي لاريءَ جو هجي يا ڪراچيءَ جو هن ڪڏهن به مونکي ڪرايو ڀرڻ نه ڏنو. ڪڏهن جي هوٽل تي چانهه پيئڻ يا ماني کائڻ ويٺاسين ته بل ڀرڻ هن جو فرض ٿيو وڃي. هڪ ڀيري زبردستي پئسا ڏيڻ جي ڪوشش ڪيم ته ناراض ٿي ويو. اکين ۾ آب تري آيس چوڻ لڳو: مطلب تون مونکي ڀاءُ نه سمجهندو آهين؟ ان کانپوءِ مان ڪڏهن به ڪرايو يا بل نه ڀريو.وقت گذريو، اسان ٻئي ڳوٺ مان پکين جيان مختلف طرفن ڏانهن اڏامي هليا وياسين. ڪجهه سالن ۾ رابطن جا سلسلا به ڪٽجي ويا. اڄ سالن پڄاڻان اهو دوست فون تي ڳالهائي رهيو هو. هن جي لهجي ۾ اعتماد نه هو. ڀلا ڪيئن هجي، جنهن جي گهر ۾ کائڻ لاءِ ماني به نه هجي!
ناول ڪوروناوائرس جتي سڄي دنيا کي تمام گهڻو متاثر ڪيو آهي، اتي ڏهاڙي دار طبقو گهڻو پريشان رهي ٿو. خاص ڪري خوشين سان سلهاڙيل ڪافي ڪاروبار اڃان به ٺپ لڳا پيا آهن. نتيجي ۾ ان سان لاڳاپيل ماڻهن جي گهرن ۾ هاڻي تي ننڍڙين قيامتن جا منظر جنم وٺن پيا. ڀلا، اها قيامت ناهي ته سماج ۾ سفيد پوشيءَ جو ڀرم رکندڙ ماڻهن وٽ کائڻ لاءِ ماني ڳڀو به نه هجي. غربت ڪيڏي وڏي لعنت آهي، اسان تيسيائين ان جو اندازو نه ٿا لڳائي سگهون، جيسيتائين پاڻ انهن حالتن مان نه ٿا گذرون. “غربت جي لعنت” باري ۾ سوچيندي. پي ٽي ويءَ تان نشر ٿيل ناٽڪ رنگ ياد اچي ويو. جنهن ۾ هڪ آدرشي نوجوان، جيڪو تمام گهڻو پڙهيل آهي. ان کي راهه ويندي، پوليس ٿاڻي ۾ بند ڪري ڇڏي ٿي. جڏهن هن جو امير دوست ڇڏائڻ لاءِ ٿاڻي تي پهچي ٿو ۽ لاڪپ جي سيخن ۾ هٿ وجهي مسڪرائي اندر واڙيل پنهنجي ڪامريڊ دوست کي چئي ٿو. “ڏي احوال، هاڻي تنهنجا ڪتاب ڇا ٿا چون، تنهنجي مطالعي جو تت ڇا آهي؟” اندر واڙيل دوست هن کي ٿڌي ساهه ۽ ڪوسن ڳوڙهن سان وراڻي ٿو: “پيارا، منهنجي مطالعي جو خلاصو هي آهي ته غربت کان وڌيڪ ڪا به لعنت ناهي.”
فريڊرڪ ڊگلس ٺيڪ چيو هو، “جتي انصاف کان انڪار ڪيو وڃي، جتي غربت لاڳو ڪئي وڃي، جتي جهالت غالب هجي، جتي ڪنهن هڪ طبقي کي باور ڪرايو وڃي ته ظلم، ڦرلٽ ۽ حراس ان خلاف سماج جي سازش آهي، اتي پوءِ نه فرد محفوظ هوندا نه ئي ڪنهن جي ملڪيت.” اسان جي سماج جي اڻ برابري، پڪ سان انهيءَ رستي تي هلي پئي. هڪ پاسي ڪووڊ-19 ۽ لاڪ ڊائون ۾ ڪجهه مخصوص طبقن، فقط عام واهپي جي شين ۾ ٻيڻ ٽيڻ تي واڌارو ڪري اربين روپيا ڪمايا، حالانڪه، موجوده دؤر جي ڳاٽي ٽوڙ مهانگائيءَ جو معاشيات جي بنيادي اصول “گهرج ۽ فراهمي” سان ڪو به تعلق ناهي. ان جو مثال توهان ويجهڙائي ۾ پئٽرول جي مهانگي ٿيڻ جي شڪل ۾ ڏسي سگهو ٿا. بس ڪجهه مخصوص طبقا، پنهنجي کيسن کي ڀرڻ لاءِ اهو سڀ ڪجهه ڪرڻ لاءِ تيار آهن، جنهن سان انسانيت جو ڪنڌ جهڪي وڃي ٿو.
اها پڻ حقيقت آهي ته هن سماج ۾ هاڻي “تبره” پڻ بي اثر ٿي ويا آهن. ڪجهه ماڻهن کي لعنتن ملامتن جي پرواهه ئي نه رهي آهي. اهڙين سنگين حالتن ۾ ڀوڳڻو فقط سفيد پوش طبقي کي ئي آهي. جنهن ڪرب کي لفظن ۾ بيان نه ٿو ڪري سگهجي۔۔۔ ۽ نه ئي پنهنجي ان دوست جي غربت کي، جنهن سالن کان پوءِ فون ته ڪئي، پر هڪ دوست گهٽ مظلوم وڌيڪ ٿي. فون پوري ٿي، ان کي پاڻ وٽ اچڻ جو چيو، ٻئي ڏينهن تي هو آيو ته پهرين نظر ۾ سڃاڻي نه سگهيس. الائي ڇو هن کي ان حال ۾ ڏسي حوصلا جواب ڏئي ويا؟ ڪجهه ڳالهائڻ چاهيو، پر لفظ نڙيءَ ۾ ڪنڊن جيان ڦاسي پيا. اکيون سانوڻ ٿي وسڻ لڳيون. هاءِ ڙي غربت۔۔۔۔! مشڪل سان پاڻ کي سنڀاليو. هن کي اوطاق تي وٺي آيس. اسان جي وچ ۾ ڳوٺ جون ڳالهيون شروع ٿي ويون. ٻاروتڻ جا ڏينهن. سڀ شرارتون، چلولايون. هو اٽي ڏڪر جو بهترين کيڏاڙي هو. ڳالهيون ڪندي، ڪنڌ جي ساڄي پاسي ڌڪ جو نشان ڏيکاري چيومانس “ياد اٿئي؟” هن جي اٽيءَ هڻڻ جو نشان هو. “ها ياد آهي، پر ان ڏينهن کانپوءِ مان راندبند ڪري ڇڏي هئي!” مونکي به ياد اچي ويو، جنهن ڏينهن هن مونکي راند ۾ اٽيءَ جو ڌڪ هنيو ۽ مونکان رت نه پيو بيهي ته هو تمام گهڻو پريشان ٿي ويو هو ۽ ان ڏينهن کان راند تي نه آيو هو، پر اسان جي دوستي وڌيڪ مضبوط ٿي وئي. ڳوٺ جون ڳالهيون ڪندي مانيءَ جي صلاح ڪئي مانس ته ڪنڌ هيٺ ڪري نهڪر ڪيائين. سبب پڇيم ته چيائين “يار، بک لڳڻ ختم ٿي وئي آهي. گهرواريءَ ۽ ٻارن جي حالت کي ڏسان ٿو ته جيءُ جهري پوي ٿو!” “پوءِ به ماني ته کائبي، تيار آهي!” “ڪيئن ماني کاوان، پويان گهروارا ٻن ڏينهن جي فاقي تي آهن۔۔۔۔۔۔!” چئي سڏڪن ۾ پئجي ويو. اسان ٻنهي جي وچ ۾ خبر ناهي ڪيترو وقت خاموشي رهي. ذهن ۾ شبير هاليپوٽي جو شعر گونجندو رهيو.
درد دل جا بَکيا اڊيڙي ويو،
ضبط ڇا حوصلو رهيو ناهي.

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *