Warning: session_start(): open(/var/cpanel/php/sessions/ea-php71/sess_lhjmqfctav4u8ks9ghm5tjeapd, O_RDWR) failed: No such file or directory (2) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7

Warning: session_start(): Failed to read session data: files (path: /var/cpanel/php/sessions/ea-php71) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7
سياست جو بدلجندڙ مزاج! - Pahenji AkhbarPahenji Akhbar سياست جو بدلجندڙ مزاج! - Pahenji Akhbar
تازا ترين
  • سنڌ جي راڄڌاني ڪراچي ۾ سياري جو پهريون وسڪارو، ڪٿي تيز ڪٿي هلڪي برسات ٿڌ ۾ واڌ*
  • *پنوعاقل ويجهو بس اسٽاپ تان اڻڄاتل شخص جو لاش هٿ، اسپتال منتقل *سانگي ٿاڻي جي حد ۾ بس اسٽاف وٽان لاش مليو، اسپتال منتقل*
  • *سڪرنڊ ۾ عدالتي حڪم تي قبضا ۽ حددخليون ختم ڪرائڻ لاءِ آپريشن جاري *اسسٽنٽ ڪمشنر، ايڊمنسٽريٽر ٽائون ڪاميٽي سڪرنڊ جي اڳواڻي ۾ آپريشن جاري *غير قانوني ڪئبنون ۽ دڪا ڊاهي پٽ ڪرائي ڇڏيا آهن، قبضا برداشت نه ڪنداسين: عملدار*
  • *ميهڙ ۾ ڪتا ڏاڙهڻ جا ڪيس وڌڻ تي سي ايم او سميت 8 يوسيز جي سيڪريٽرين خلاف ڪيس داخل *سي ايم او غلام شبير، شاهنواز ملاح، سڪندر علي، اعجاز لاشاري، مزار علي جعفري ۽ ٻين تي ڪيس داخل*
  • *ٽنڊوالهيار ۾ ايس ٽي پي پاران مرڪزي اڳواڻ الطاف جسڪاڻي جي قتل خلاف احتجاجي ريلي، ڌرڻو *ايس ٽي پي ڪارڪنن ۽ شهرين پاران ريلي ڪڍي ايس ايس پي آفيس آڏو ڌرڻو هنيو ويو *ايس ايس پي ٽنڊوالهيار رخسار کهاوڙ پاران جوابدار گرفتار ڪرڻ جي يقين ڏيارڻ بعد ڌرڻو ختم ڪيو ويو*
  • *ھنڱورجا ۾ عدالتي حڪم تي حددخلين خلاف آپريشن *اسسٽنٽ مختيارڪار سوڀوديرو ۽ ٽائون آفيسر جي نگراني ۾ ڪيتريون ئي ڪئبنون، دڪا ۽ ڇپرا ڊاهي پٽ*
  • *عمرڪوٽ ۾پوليس جو زميندار جي نجي جيل تي ڇاپو، ناحق باندي بڻايل 22 هاري بازياب *پوليس ڳوٺ وليٽ ۾ ڇاپو هڻي عورتن ۽ ٻارڙن سميت 22 هارين کي بازياب ڪرائي عدالت ۾ پيش ڪيو *عدالت هارين کي سندن مرضي موجب زندگي گذارڻ جي اجازت ڏيئي ڇڏي*
  • *ٺٽي ۾ ڪورونا جي پکيڙ جاري، ضلعي جي 5پرائمري اسڪولن جا31 شاگرد ۽ شاگردياڻيون وائرس جو شڪار *تعليم کاتي ٺٽي پاران پرائمري اسڪولن کي 2 ھفتن لاءِ بند ڪرڻ جو نوٽيفڪيشن جاري*
  • *سپريم ڪورٽ ۾ گن اينڊ ڪنٽري ڪلب ڪيس جي ٻڌڻي *عدالت پاران عبوري انتظاميا کي ٽن مهينن ۾ ڪلب قانون ۽ بزنس اسٽريڪچر ٺاهڻ جو حڪم *گن اينڊ ڪنٽري ڪلب هلندو ته ميمبرن کي فائدو ٿيندو: جسٽس عمر عطا بنديال*
  • *سپريم ڪورٽ پاران وفاقي حڪومت جي ڪنٽونمنٽ اسڪولن جي استادن جي مستقلي جي حڪم خلاف اپيل رد *حڪومت ته فيصلي جي ڪاپي به اپيل جو مدو ختم ٿيڻ کانپوءِ حاصل ڪئي: جسٽس اعجاز الحسن *ڪاريون رڍون ادارن ۾ رکندا ته پوءِ ان جو نتيجو ته ڀوڳڻو پوندو: چيف جسٽس *اپيل داخل ڪرڻ ۾ دير ٿي وڃي ته پوءِ عدالتن مان ڇا وٺڻ ايندا آهيو؟ چيف جسٽس *ادارن جو نقصان ڪرڻ وارن جي خلاف ڪارروائي ڇو نٿي ڪئي وڃي: چيف جسٽس *هڪ ڪلرڪ حڪومت جي اربين رپين جو ڪم خراب ڪري ڇڏيندو آهي: چيف جسٽس *حڪومت پنهنجو ڪم نه ڪري رهي آهي ته پوءِ سپريم ڪورٽ ڇو ڪلرڪن پويان پئي: چيف جسٽس *ادارن جي قانوني معاملن ۾ ت آفيسرن جي ذميواري هجڻ گهرجي، ڪلرڪن جي نه: چيف جسٽس*
  • *راڻيپور ۾ بااثر پاران نوجوان جو مبينا طور مٿو ۽ اڌ مڇون ڪوڙي تذليل، وڊيو وائرل *پير محلا ۾ بااثر پاران ظفر شيخ کي مبينا طور تذليل جو نشانو بڻايو ويو *ڪارپارڪنگ جا پئسا وٺڻ تي تشدد ڪري تذليل جو نشانو بڻايو ويو: ظفر شيخ*
  • *نوشھروفيروز ۾ ڪورونا جي وڌيڪ 10ڪيسن جي تصديق، ضلعي ۾ متاثرن جو انگ هڪ هزار 94 ٿي ويو *ڪورونا متاثرن کي سندن گهرن ۾ آئيسوليٽ ڪيو ويو آھي: ڊي ايڇ او نوشھروفيروز*
  • *مدئجي: پوليس اٽالن جي ڳوٺ عزت جي وانڍ تي چڙهائي، ڳوٺاڻن جو احتجاجي مظاهرو *پوليس اٽالن بيگناهه گهرن تي چڙهائي ڪري موٽرسائيڪلون ۽ ٿريشر ڪاهي وئي: ڳوٺاڻن جو الزام*
  • *مدئجي ويجهو جيها برادري جي ٻن ڌرين ۾ جهيڙو،5 ڄڻا رتورت *نواب جي وانڍ ۾ چورن جو پيرو کڻڻ دوران جهيڙو ٿي پيو، 5ڄڻا زخمي ٿي پيا*
  • *اسلام آباد: احتساب عدالت ۾ پي آءِ اي ۾ غير قانوني ڀرتين وارو نيب ريفرنس *ليگي اڳواڻ سردار مهتاب عباسي ۽ ٻين جوابدارن خلاف نيب ريفرنس تي ٻڌڻي *عدالت پاران سردار مهتاب عباسي ۽ ٻين جي بريت واري اپيل تي فيصلو ملتوي*

سياست جو بدلجندڙ مزاج!

عام طور ڪنهن به مخصوص علائقي تي سياسي طاقت جي ذريعي هُنر ۽ عمل ذريعي حڪومت ڪرڻ کي “زميني سياست” چيو وڃي ٿو. پر هڪ ٻي وضاحت هيٺ، سياسي، جاگرافي ۽ علم سياسيات جي ميلاپ کي”زميني سياست” چئبو آهي، ڇاڪاڻ ته بين الاقوامي تعلقات ۾ سياسي قيادت ۽ نظام سان گڏ، جاگرافيائي پوزيشن ڪنهن به قوم کي سگهارو بڻائڻ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿي. هن اصطلاح جي شروعات مشهور سياسي ماهر ‘روڊولف ڪيلن’ 1899ع ۾ ڪئي ۽ ان اصطلاح کي مقبوليت ويهين صديءَ ۾ نصيب ٿي. جڏهن برطانوي جاگرافيدان ‘هالفورڊ مئڪنڊر’ جاگرافيائي حالتن کي دنيا ۾ برطانوي اثر وڌائڻ جو اهم محرڪ ڄاڻائيندي، اهو اصطلاح پنهنجي نظريي ۾ استعمال ڪيو. هن اصطلاح ۾ علائقو، آبهوا، بيهڪ، آبادي، وسيلا، سياسي، سماجي ۽ ثقافتي سرشتا اهم عنصر آهن.
ارتقائي عالمي سياست (Evolutionary World Politics) بين الاقوامي لاڳاپن جي هڪ اڀياسي شاخ آهي، جيڪا ماضيءَ ۾ دنيا ۾ ٿيل جوڙجڪي تبديلين (Structural Changes) بابت ڳڻ ڳوت ڪندي ڪجھه سوالن کي جنم ڏئي ٿي. هي موضوع بنيادي طور ان اصول تي بيٺل آهي، ته عالمي سطح تي ايندڙ هر سياسي تبديلي دنيا جي ارتقائي سلسلي جو هڪ حصو آهي. هن تصور هيٺ عالمي سياست ۾ مُلڪن جي وچ ۾ ٿيندڙ روايتي سلامتيءَ ۽ معاشي لاڳاپن کان مٿڀرو ٿي، هڪ مثالي انساني سماج جي جوڙجڪ ۽ انصاف ڀري دُنيا جي قيام بابت وڪالت ڪيل آهي. هي اصطلاح عام طور تي بين الاقوامي تعلقات ۾ هاڪاري انداز ۾ استعمال ٿيندو آهي. بين الاقوامي تعلقات يا بين الاقوامي سياست جي اُبتڙ هي اصطلاح رڳو رياستن جي لاڳاپن جو مطالعو ڪرڻ تي زور نه ٿو ڏئي ۽ نه ئي ان جا موضوع جنگ، امن، سلامتي يا فوجي طاقت وغيره تائين محدود آهن. ان بابت سماجي سائنسدانن Nye Joseph۽Keohane ٻُڌايو آهي، ته عام رواجي رياستي تصور جي چوڌاري ڦرندڙ ۽ بين الرياستي لاڳاپن تي ختم ٿيندڙ عالمي سياست ڪڏهن به عالمي برادريءَ بابت سچو ۽ چٽو عڪس نٿي ڏيئي سگهي. ان روايتي نقطئه نظر ۾ واضح تبديليون آڻي، تُز ڇيدَ ۽ تبديل ٿيل ڏانءَ ذريعي نئين دور جي دُنيا جا مسئلا سمجهي سگهجن ٿا. هن خيال موجب دُنيا ۾ ڪيتريون ئي خانگي ڪمپنيون آهن، جن جي مجموعي پيداوار گڏيل قومن ۾ ڪيترن ئي ميمبر مُلڪن کان وڌيڪ آهي ۽ ڪيتريون ئي ڪارپوريشنون آهن، جن جون پاليسيون مضبوط ۽ آزاد رياستن جي معيشيت کي به لوڏي سگهن ٿيون، جيڪڏهن اڄوڪي دور ۾ اهڙين حقيقتن کي سمجهڻو آهي، ته پوءِ رڳو رياستي بُنياد تي بيٺل بين الاقوامي سياست کي تبديل ڪرڻو پوندو. هو چون ٿا ته دُنيا جي سياست کي سمجهڻ لاءِ غيرسرڪاري تنظيمن، فردن ۽ سرشتن جي اهميت ۽ مڃتا اڻ ٽر آهي.پاڪستان کي ملڪ جي حيثيت ملندي ستر سالن کان مٿي عرصو ٿي چڪو آھي پر اڄ به مسئلا اڳ کان اڳرا آھن جيئن ته سياست ملڪ صوبي ۽ علائقي جي زميني حالتن جي نوعيت تي دارومدار رکندي آھي، ان ڪري پنھنجي پياري پاڪستان جي ھر صوبي ھر علائقي جي سياسي ذھن جي جيڪر پرک ڪبي ته پاڻ کي تمام گھڻو فرق نظر ايندو. ان جو مطلب اهو نه آھي ته ھر صوبي ۽ علائقي جي ماڻھن ۾ ذھانت جو فرق آھي، بلڪه فرق آھي ته سکيو ۽ ڏکيو ھجڻ جو. پاڪستان انهن ملڪن ۾ شمار ٿئي ٿو جتي طبقاتي سسٽم يعني اڻ برابري عروج تي آھي. پاڪستان جي %100 ماڻھن منجھان صرف %5 ماڻھو حڪمراني ڪن ٿا، باقي %95 ماڻھو بک بدحالي ۽ خانن، چوڌرين، سردارن، وڏيرن جي ظلم ڏاڍ ۽ جبر جو شڪار ٿين ٿا. ھونءَ ته پاڪستان ۾ سياست جي نالي تي ڪيتريون ئي جماعتون ٺهيل آھن جيڪي ھر پنجين سال نالي ماتر اليڪشن ۾ گن پوائنٽ ذريعي وڏي اڪثريت سان کٽي اچن ٿيون پر انهن مان ڀلائيءَ جي اميد ڪرڻ ائين آھي جيئن ٻٻرن کان ٻير گھرڻ. ڇاڪاڻ ته اھي غير جمھوري حڪمرانن جي نئين شڪل آھن جيڪي سياست جي نالي تي داغ آھن.ماڻھن لاءِ ھٿرادو پيدا ڪيل بک، بدحالي ۽ بيروزگاري جي ڪري به سياست تي ناڪاري اثر پون ٿا. دراصل سياست لفظ جي معني آھي، انساني حقن جي بحالي جي جستجو، ۽ اسان جي ماڻھوءَ کي بک بدحالي بيروزگاري ڏيئي ڪري ان جي سوچ صرف پنھنجي گھر تائين محدود ڪئي وئي آھي. اسان جو ماڻھو صرف ان ۾ پريشان آھي ته ھي ويلو ته ٽري ويو پر ايندڙ ويلو ڪيئن ٽرندو ؟
تڪليفن باوجود به پاڪستان جي ماڻھن خاص ڪري سنڌ جي ماڻھن پاڻ ملھايو آھي. سنڌ ھر ڏکين حالتن ۾ پاڪستان جي حقيقي عوام دوست سياست ۾ اڳواڻيءَ وارو ڪردار ادا ڪيو آھي، جڏھن پاڪستان ۾ غير جھموري قوتون بين الاقوامي سامراج جي اشاري تي ملڪ دشمن ون يونٽ مڙھيو ته سنڌ جي شاگردن پاڻ ملھايو ۽ ون يونٽ خلاف سگھاري تحريڪ هلائي، جيڪا سڄي ملڪ ۾ زور وٺي وئي پر سامراج پنھنجي مقصد ۾ ڪامياب ٿيو ۽ بنگال اسان کان جدا ٿي ويو. وري جڏھن جنرل ضياءُالحق جي ڪاري مارشلا ۾ سنڌ جي عوام شهيد محترمه بينظير ڀٽو، رسول بخش پليجو، شهيد عوام محمد فاضل راھو ۽ ٻين جي اڳواڻيءَ ۾ ايم آر ڊي تحريڪ شروع ڪئي ته سڄي ملڪ ۾ زبردست احتجاج ٿيا، جن آمر ضياءَ جي تخت کي اھڙا ته لوڏا ڏنا جو سندس ڪرسيء ۾ لڳل ڪوڪا به چٻا ٿي ويا.
پاڪستان جي سياست تمام وڏيون ادبي توڙي سياسي شخصيتون پيدا ڪيون جن جي ڊگهي لسٽ آهي، هتي سمورن جا نالا لکڻ ممڪن ناهي ،پر هنن سياسي شعوري فڪري جيڪو ڏيو جلايو، ان جي روشني سنڌ جي ڪنڊ ڪڙڇ ۾ موجود آھي، پر هتي بدلجندڙ سياست جو مزاج ويتر مبهم ٿي ويو آهي، اهڙي ماحول ۾ هٿ مٿي ڪرڻ بجاءِ پنهنجي نسلن جي بهتر مستقبل لاءِ جاکوڙ جاري رکڻ گھرجي ۽ انهي جنگ جو حصو بڻجي پنهنجي حصي جو حق ادا ڪرڻ گھرجي.

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *