Warning: session_start(): open(/var/cpanel/php/sessions/ea-php71/sess_2l74actbmr6kf7d25qcl24tjv2, O_RDWR) failed: No such file or directory (2) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7

Warning: session_start(): Failed to read session data: files (path: /var/cpanel/php/sessions/ea-php71) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7
سياسي ستم ظريفي جي ور چڙھيل سنڌ جا ڪتب خانا - Pahenji AkhbarPahenji Akhbar سياسي ستم ظريفي جي ور چڙھيل سنڌ جا ڪتب خانا - Pahenji Akhbar
تازا ترين
  • *ڀرياسٽي ۾ پوليس حراست دوران ڏوهارين جي فرار ٿيڻ وارو مامرو *ايس ايڇ او سميت 6 اهلڪارن کي پنجن ڏينهن جو رمانڊ پورو ٿيڻ تي عدالت ۾ پيش ڪيو ويو *عدالت پاران ايس ايڇ او ۽ وڏي منشي سميت 4 اهلڪارن جي 20،20 هزار روپين عيوض ضمانت منظور*
  • *گمبٽ ۾ آبپاشي کاتي جي زمين تان قبضا ختم ڪرائڻ لاءِ آپريشن جاري، ڪيترائي دڪان ڊاهي پٽ *اسسٽنٽ ڪمشنر جي نگراني ۾ عدالتي حڪم تي شادي هال، دڪان ۽ گهر ڊاهڻ جو سلسلو جاري *دڪاندار پاڪ ڪتاب کڻي دڪانن آڏو بيهي رهيا، فيصلو واپس ورتو وڃي: مطالبو*
  • *ڪورونا سبب ملڪ جا سمورا تعليمي ادارا بند ڪرڻ جو فيصلو *26نومبر کان ملڪ جا تعليمي ادارا بند ڪيا ويندا:شفقت محمود * تعليمي ادارن ۾امتحان به ملتوي ڪرڻ جو فيصلو:شفقت محمود *26نومبر کان 24 ڊسمبر تائين هوم لرننگ جاري رهندي:شفقت محمود *25ڊسمبر کان 10 جنوري تائين سياري جي موڪل هوندي:شفقت محمود اسڪولز، ڪاليجز، يونيورسٽيز ۽ ٽيوشن سينٽرز بند رهندا:شفقت محمود *11جنوري تي ملڪ جا تعليمي ادارا کولڻ جو اعلان: شفقت محمود تعليمي ادارا کولڻ بابت ڪورونا صورتحال جو جائزو ورتو ويندو:وفاقي وزير*
  • *لاڙڪاڻو: اوستا محمد ويجهو ڪار ۽ مزدا ۾ ٽڪر، هڪ ڄڻو فوت ٿي ويو *تيز رفتار ڪار گڏهه گاڏي کي بچائيندي مزدا سان ٽڪرائجڻ سبب 3 ڄڻا زخمي ٿي پيا *زخمين کي چانڊڪا اسپتال نيو ويو جتي ڪار ڊرائيور محمد ابراهيم شاهه فوت ٿي ويو*
  • *ٺري ميرواهه ۾ شهرين پاران اسپتال ۾ دوائن ۽ سهولتن جي کوٽ خلاف احتجاجي مظاهرو، ٽائرن کي باهه *اسپتال ۾ نانگ ڪکيل ۽ ڪتن ڏاڙهيلن واري ويڪسين اڻلڀ آهي: مظاهرين*
  • *ٽنڊوجان محمد ۾ بوائز ڊگري ڪاليج جا 2 ليڪچرار ڪورونا جو شڪار *ڪورونا جا ڪيس ظاهر ٿيڻ تي مير حاجي خدابخش ٽالپر بوائز ڊگري ڪاليج هفتي لاءِ بند*
  • *سنڌهاءِ ڪورٽ ۾ آرزو راجا ڪيس جي ٻڌڻي *آرزو راجا والدين سان گڏ وڃڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو، عدالت درخواست اڪلائي ڇڏي *پوليس اختياريون معاملي جي جاچ ڪري ماتحت عدالت ۾ رپورٽ جمع ڪرائين: عدالت *عدالت آرزو جي تعليم ۽ ٻين سهولتن جو انتظام ڪرڻ جي هدايت *روزانو گهرو کاتي جي طرفان ڪو نمائندو هڪ ڪلاڪ آرزو سان ملاقات ڪندو: عدالت *آرزو چاهي ته پنهنجو فيصلو واپس وٺي سگهي ٿي: عدالت*
  • *اسلام آباد: احتساب عدالت ۾ جعلي اڪائونٽس اسڪينڊل ڪيس جي ٻڌڻي *عدالت جوابدار شفقت ممتاز جي ريمانڊ ۾ 7 ڏينهن جي واڌ ڪري ڇڏي *نيب جوابدار شفقت ممتاز کي احتساب عدالت ۾ پيش ڪيو *جيترو جلدي ٿي سگهي، جاچ مڪمل ڪئي وڃي:عدالت*
  • *دادو ۾ سڱاوتي تڪرار تان فائرنگ ۾ زخمي ٿيل نوجوان ڪراچي جي اسپتال ۾ دم ڏئي ڇڏيو *مقتول امتياز برهماڻي جو مڙهه داخل منتقل ڪيو پيو وڃي *
  • *غوثپور ويجهو ٽرالر جو رڪشا کي ٽڪر، ٻن عورتن سميت 4ڄڻا سخت زخمي *انڊس هاءِ وي تي انڙ اسٽاپ وٽ حادثو پيش آيو، زخمي اسپتال منتقل*
  • *اسلام آباد: احتساب عدالت ۾ آصف زرداري جو گهر سيل ڪرڻ خلاف ڪيس جي ٻڌڻي *احتساب عدالت جي نمبر هڪ جج محمد بشير جي موڪل سبب ٻڌڻي ڪارروائي کانسواءِ ملتوي *ڪيس جي ٻڌڻي 18 ڊسمبر تائين ملتوي ڪئي وئي *آصف زرداري ڪراچي جي ڪلفٽن ۾ قائم گهر کي سيل ڪرڻ خلاف درخواست داخل ڪرائي رکي آهي*
  • *اسلام آباد: وڪيلن جي بغير انٽري ٽيسٽ انرولمينٽ وارو معاملو *چئني صوبن جي وڪيلن جو سپريم ڪورٽ جي مک دروازي آڏو احتجاج، ايڇ اي سي خلاف نعريبازي *اسان کي اسان جي ووٽ جو حق واپس ڏنو وڃي: احتجاج ڪندڙ وڪيل *

سياسي ستم ظريفي جي ور چڙھيل سنڌ جا ڪتب خانا

پاڻ دنيا جي وڏين وڏين صنعتن جا نالا ٻڌا آھن جن ۾ زندگي جي واھپي  جي شين جي پيداوار ڪئي وڃي ٿي پر تمام گھٽ ماڻھن کي اھا خبر ھجي ٿي ته لائبريريون به صنعتون آھن جن ۾ دنيا جي ھر شعبي سان واسطو رکندڙ ڏاھا، اڪابر،  سائنسدان، انجينيئر، شاعر، ليکڪ، اديب،  دانشور، وڪيل، استاد ، تاريخدان ، تعليمي ماھر، صحافي، تجزيا نگار ۽ ٻين ڪيترن ئي غير معمولي ماڻھن جي تخليق ٿيندي پئي رھي آھي. 
زندھه ھجن ٿيون اھي قومون جن وٽ لائبريري جھڙا لازوال خزانا موجود ھجن ٿا، نه صرف موجود ھجن پرڪتب خانن جي اھميت ۽ مالڪي جي جذبي سان به سرشار ھجن. يقينن اھي قومون زوال پذير آھن جيڪي ڪتب خانن جھڙن  املھه خزانن کان وانجھيل آھن. ڇاڪاڻ جو پھريان جتي قومون  پنھنجو جياپو( Survival) جديد ۽ ايٽمي ھٿيار جي طاقت ھجڻ کي سمجھنديون ھيون پر ھاڻي دنيا جون شعور يافتا قومون پنھنجي بقا جديد طرز سان ٺھيل لائبريرين ۾ سمجھن ٿيون. ڇاڪاڻ جو لائبريريون قومن ۾ خود اعتمادي، مقابلي ڪرڻ جي طاقت ، بردباري ۽ جاڳرتا پيدا ڪن ٿيون ۽ ٻئي پاسي ذھني دٻاءُ(Depression) ۽ احساسي ڪمتري کي ختم ڪن ٿيون جڏھن تي ڪاميابي يقيني بڻجيو وڃي. ھتي اھيا به ڳالھه ڪندو ھلان ته جيڪي قومون لائبريرين  جي املھه خزاني سان مالا مال ھجن ٿيون انھن قومن ۾ خودڪشي جي شرح(Rate of sucide attempt) بلڪل زيرو ھجي ٿو. 
اچو ته لائبريري کي سمجھون؛
لئبريري لفظ لاطيني( Latin) زبان جي لفظ لائبر مان ورتل آھي جنھن جي معنيٰ آھي ڪتاب. لائبريري بابت ٻيو حوالو پڙھڻ لاءِ اهو ملي ٿو ته ڪاغذ جي ايجاد کان اڳ لکائي جو ڪم ڇوڏن تي ٿيندو ھو جنھن کي انگريزي ۾ باڪ چيو ويندو ھو جنھن اڳتي ھلي بڪ يعني ڪتاب جي شڪل ورتي. 
ھاڻي اچو ته دنيا جي ٻين قومن جي نسبتن سنڌ ۾ لائبريري جي وڇايل ڄار جو جائزو وٺون ۽ اھو ڄاڻڻ جي ڪوشش ڪيون ته پاڻ ڪٿي بيٺا آھيون؟ جڏھن ته دنيا جون ٻيون قوم ڪٿي بيٺل آھن؟
بنگلاديش لائبريرين جو بھترين ڄار وڇائي چڪو آھي، ھڪڙي ننڍڙي ريسرچ مطابق بنگلاديش ۾ ھن وقت لڳ ڀڳ 1300 جي قريب لائبريريون آھن جن ۾مجموعي طور تي ڪروڙن جي تعداد ۾ ڪتاب پيل آھن ، بنگلاديش جو لٽريسي ريٽ89 . 72 سيڪڙو آھي. 
سريلنڪا ۾ ھن وقت 1281 لائبريريون موجود آھن جن ۾  به مجموعي طور تي تقريبن ڪروڙ کان مٿي ڪتاب پيل آھن، جڏنھن ته سندن لٽريسي ريٽ 92 سيڪڙو آھي. اھڙي طرح جاپان ۾ 3000 کان مٿي لائبريريون آھن چين ۾ 50 ھزار کان مٿي لائبريريون آھن جڏھن ته چين ۾ آمريڪا جي ڪانگريس لائبريري کانپوءِ ٻيون نمبرWorld second largest Library دنيا جي وڏي ۾ وڏي نيشنل لائبريري موجود آھي، جنھن ۾ تقريبن پوڻا ٽي ڪروڙ ڪتاب موجود آھن. ساڳي طرح انڊيا ۾ 30 ھزار کان مٿي لائبريريون موجود آھن، جڏھن ته پاڪستان ۾ 600 ۽ ڪجھه لائبريريون موجود آھن، پاڪستان جو لٽريسي ريٽ فقط 13. 59 سيڪڙوآھي جڏھن ت فقط 29 لائبريريون سنڌ ۾ موجود آھن ۽ لٽريسي ريٽ 60 سيڪڙوبه مشڪل سان ھجي. خطرناڪ صورتحال ته  اھا آھي جو ھڪ مليل ڄاڻ مطابق سنڌ جي سورنھن ضلعن ۾ ھن وقت ڪا به لائبريري موجود ناھي. سنڌ ۾ موجود 29 لائبريرين ۾ فقط اٺ کان نو اھڙيون لائبريريون آھن جيڪي فنڪشنل آھن پر اھي به گھڻي ڀاڱي بنيادي سھولتن کان وانجھيل آھن. الميو اھو آھي ته سنڌ جي ٻه سو ٻارنھن ارب چار ڪروڙ جيتري تعليمي بجيٽ خرچ ڪٿي ٿئي ٿي جو سندن ادارا ۽ تعليمي اثاثا ننڌڻڪا ٿيا پيا آھن؟؟ 
جيڪو صوبو زرعي ۽ معدني حوالي سان شاھوڪار ھجي ان سان اھڙو حشر جو ان جو مثال دنيا جي تاريخ ۾ ڳولي به نٿو ملي. سنڌ زرعي ۽ معدني حوالي سان پاڪستان جي ٽوٽل GDP ۾ 39 سيڪڙو جوحصو ڳنڍي ٿو جنھن ۾ زرعي حوالي سان سنڌ چانور جي پيداوار 29 سيڪڙو، ڪمند 34سيڪڙو، ڦٽي س17 سيڪڙو ۽ ٽماٽو19 سيڪڙو ٻي پاسي پيٽرول 69 سيڪڙو،گيس 71 سيڪڙو۽ مٽي جو تيل (گاسليٽ) 49 سيڪڙو پوءِبه سنڌ جا مارو ڌڪن ۽ ٿاٻن ۾. 
ايترا وسيلا  ۽  بجيٽ ھجڻ باوجود اسان کي اسڪولن، لائبريرين ۽ پبلڪ پارڪن کان محروم رکيو پيو وڃي ان پٺيان سياسي راند کي سمجھڻ کپي. 
اچو ته پاڻ سان ۽ لائبريرين سان ٿيندڙ ٻي وڏي جٺ جو جائزو وٺون . اھا جٺ اسان سان لائبريري جي ڊگري بيچلرس ان لائبريري سائنس(Bachlors in Library Science)  جي نالي ٿئي ٿي جيڪا يونيورسٽين مان چار سال جي پروگرام ھيٺ ھلندڙ آھي. ھاڻي جڏھن ته سنڌ ۾ ايتريون لائبريريون آھن ئي ڪونه وري جيڪي آھن سي ته تقريبن غير فعال آھن ان صورتحال ۾ سنڌ  جي  نوجوانن سان  ڇو لائبريري سائنس جي ڊگري ھيٺ مشڪري ڪئي پئي وڃي؟ ڇاڪاڻ جو ان فيلڊ ۾ نوڪري ته ٻين شعبن وانگر اڻلڀ آھي. 
وري اچو ته ٻيو ظلم ڏسون ، قانون موجب سنڌ جي ھر سرڪاري اسڪول ۾ لائبريري ھئڻ لازمي آھي پر اسان سان حشر ھي ته سنڌ ۾383 ، 42سرڪاري اسڪولن مان صرف 734 اسڪولن ۾ لائبريريون آھن باقي لکو خير انھن مان به گھڻيون فعال نه ھونديون . سنڌ ۾ لائيبريريون نه ھئڻ ڪري سنڌ ۾ پي ايڇ ڊي ۽ ايم فل اسڪالرس جو تعداد نه ھئڻ برابر آھي ڇاڪاڻ جو اھڙي معيار جا ڪتاب ۽ لائبريريون  نه ھئڻ برابر آھن نتيجي ۾ سنڌ جا نوجوان ٻين وڏن شھرن جو رخ ڪن ٿا اتي وري غريب نوجوانن کي کاڌي پيتي ۽ رھائش جا مسئلا درپيش ھجن ٿا جنھن جي ڪري گھربل نتيجن کان وري به نوجوان محروم رھجيو وڃن. 
لائبريرين ۽ تعليمي حوالي سان صورتحال ڪافي ڳڻتي جوڳي آھي پوءِ ان ڳنڀيرتا ۾ نوجوانن جو ڪردار اھو ھئڻ کپي ته  بجائي ڪنھن سرڪاري تدارڪ جو انتظار ڪرڻ جي پنھنجن ڳوٺن شھرن ۾ جيڪي به ننڍيون وڏيون لائبريريون آھن انھن کي فعال ڪرڻ گھرجي. انھن جي مالڪي ڪرڻ کپي، نوجوانن جون ننڍيون ننڍيون تنظيمون ٺاھي شھرن جي اھل ذوق ۽ صاحب حيثيت ماڻھن سان ملڻ کپي انھن کان لائبريرين کي منظم ڪرڻ لاءِ ھر ممڪن مدد ڪرڻ لاءِ قائل ڪرڻ کپي ۽ روزاني اخبارن،  رسالن ،  ڪتابن ۽ ٻين بنيادي شين جي دستيابي کي يقيني بنائڻ کپي جنھن سان بھتري ضرور ايندي.

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *