Warning: session_start(): open(/var/cpanel/php/sessions/ea-php71/sess_oid8e7pid9eueg9kgqunk50lav, O_RDWR) failed: No such file or directory (2) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7

Warning: session_start(): Failed to read session data: files (path: /var/cpanel/php/sessions/ea-php71) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7
قومپرستي شائونزم جو هٿيار - Pahenji AkhbarPahenji Akhbar قومپرستي شائونزم جو هٿيار - Pahenji Akhbar
تازا ترين
  • *پنوعاقل ويجهو بس اسٽاپ تان اڻڄاتل شخص جو لاش هٿ، اسپتال منتقل *سانگي ٿاڻي جي حد ۾ بس اسٽاف وٽان لاش مليو، اسپتال منتقل*
  • *سڪرنڊ ۾ عدالتي حڪم تي قبضا ۽ حددخليون ختم ڪرائڻ لاءِ آپريشن جاري *اسسٽنٽ ڪمشنر، ايڊمنسٽريٽر ٽائون ڪاميٽي سڪرنڊ جي اڳواڻي ۾ آپريشن جاري *غير قانوني ڪئبنون ۽ دڪا ڊاهي پٽ ڪرائي ڇڏيا آهن، قبضا برداشت نه ڪنداسين: عملدار*
  • *ميهڙ ۾ ڪتا ڏاڙهڻ جا ڪيس وڌڻ تي سي ايم او سميت 8 يوسيز جي سيڪريٽرين خلاف ڪيس داخل *سي ايم او غلام شبير، شاهنواز ملاح، سڪندر علي، اعجاز لاشاري، مزار علي جعفري ۽ ٻين تي ڪيس داخل*
  • *ٽنڊوالهيار ۾ ايس ٽي پي پاران مرڪزي اڳواڻ الطاف جسڪاڻي جي قتل خلاف احتجاجي ريلي، ڌرڻو *ايس ٽي پي ڪارڪنن ۽ شهرين پاران ريلي ڪڍي ايس ايس پي آفيس آڏو ڌرڻو هنيو ويو *ايس ايس پي ٽنڊوالهيار رخسار کهاوڙ پاران جوابدار گرفتار ڪرڻ جي يقين ڏيارڻ بعد ڌرڻو ختم ڪيو ويو*
  • *ھنڱورجا ۾ عدالتي حڪم تي حددخلين خلاف آپريشن *اسسٽنٽ مختيارڪار سوڀوديرو ۽ ٽائون آفيسر جي نگراني ۾ ڪيتريون ئي ڪئبنون، دڪا ۽ ڇپرا ڊاهي پٽ*
  • *عمرڪوٽ ۾پوليس جو زميندار جي نجي جيل تي ڇاپو، ناحق باندي بڻايل 22 هاري بازياب *پوليس ڳوٺ وليٽ ۾ ڇاپو هڻي عورتن ۽ ٻارڙن سميت 22 هارين کي بازياب ڪرائي عدالت ۾ پيش ڪيو *عدالت هارين کي سندن مرضي موجب زندگي گذارڻ جي اجازت ڏيئي ڇڏي*
  • *ٺٽي ۾ ڪورونا جي پکيڙ جاري، ضلعي جي 5پرائمري اسڪولن جا31 شاگرد ۽ شاگردياڻيون وائرس جو شڪار *تعليم کاتي ٺٽي پاران پرائمري اسڪولن کي 2 ھفتن لاءِ بند ڪرڻ جو نوٽيفڪيشن جاري*
  • *سپريم ڪورٽ ۾ گن اينڊ ڪنٽري ڪلب ڪيس جي ٻڌڻي *عدالت پاران عبوري انتظاميا کي ٽن مهينن ۾ ڪلب قانون ۽ بزنس اسٽريڪچر ٺاهڻ جو حڪم *گن اينڊ ڪنٽري ڪلب هلندو ته ميمبرن کي فائدو ٿيندو: جسٽس عمر عطا بنديال*
  • *سپريم ڪورٽ پاران وفاقي حڪومت جي ڪنٽونمنٽ اسڪولن جي استادن جي مستقلي جي حڪم خلاف اپيل رد *حڪومت ته فيصلي جي ڪاپي به اپيل جو مدو ختم ٿيڻ کانپوءِ حاصل ڪئي: جسٽس اعجاز الحسن *ڪاريون رڍون ادارن ۾ رکندا ته پوءِ ان جو نتيجو ته ڀوڳڻو پوندو: چيف جسٽس *اپيل داخل ڪرڻ ۾ دير ٿي وڃي ته پوءِ عدالتن مان ڇا وٺڻ ايندا آهيو؟ چيف جسٽس *ادارن جو نقصان ڪرڻ وارن جي خلاف ڪارروائي ڇو نٿي ڪئي وڃي: چيف جسٽس *هڪ ڪلرڪ حڪومت جي اربين رپين جو ڪم خراب ڪري ڇڏيندو آهي: چيف جسٽس *حڪومت پنهنجو ڪم نه ڪري رهي آهي ته پوءِ سپريم ڪورٽ ڇو ڪلرڪن پويان پئي: چيف جسٽس *ادارن جي قانوني معاملن ۾ ت آفيسرن جي ذميواري هجڻ گهرجي، ڪلرڪن جي نه: چيف جسٽس*
  • *راڻيپور ۾ بااثر پاران نوجوان جو مبينا طور مٿو ۽ اڌ مڇون ڪوڙي تذليل، وڊيو وائرل *پير محلا ۾ بااثر پاران ظفر شيخ کي مبينا طور تذليل جو نشانو بڻايو ويو *ڪارپارڪنگ جا پئسا وٺڻ تي تشدد ڪري تذليل جو نشانو بڻايو ويو: ظفر شيخ*
  • *نوشھروفيروز ۾ ڪورونا جي وڌيڪ 10ڪيسن جي تصديق، ضلعي ۾ متاثرن جو انگ هڪ هزار 94 ٿي ويو *ڪورونا متاثرن کي سندن گهرن ۾ آئيسوليٽ ڪيو ويو آھي: ڊي ايڇ او نوشھروفيروز*
  • *مدئجي: پوليس اٽالن جي ڳوٺ عزت جي وانڍ تي چڙهائي، ڳوٺاڻن جو احتجاجي مظاهرو *پوليس اٽالن بيگناهه گهرن تي چڙهائي ڪري موٽرسائيڪلون ۽ ٿريشر ڪاهي وئي: ڳوٺاڻن جو الزام*
  • *مدئجي ويجهو جيها برادري جي ٻن ڌرين ۾ جهيڙو،5 ڄڻا رتورت *نواب جي وانڍ ۾ چورن جو پيرو کڻڻ دوران جهيڙو ٿي پيو، 5ڄڻا زخمي ٿي پيا*
  • *اسلام آباد: احتساب عدالت ۾ پي آءِ اي ۾ غير قانوني ڀرتين وارو نيب ريفرنس *ليگي اڳواڻ سردار مهتاب عباسي ۽ ٻين جوابدارن خلاف نيب ريفرنس تي ٻڌڻي *عدالت پاران سردار مهتاب عباسي ۽ ٻين جي بريت واري اپيل تي فيصلو ملتوي*
  • *جوهي ۾ پٽ پاران پيرسن امڙ کي تشدد جو نشانو بڻائڻ واري معاملي جو ايس ايس پي دادو نوٽيس ورتو *ايس ايس پي دادو جي هدايت تي جوهي پوليس جي ڪارروائي گرفتاري نه ٿي سگهي *دادو: پٽ کي معاف ڪيو آهي، کيس گرفتار نه ڪيو وڃي: پيرسن مسمات مريم جون پوليس کي منٿون*

قومپرستي شائونزم جو هٿيار

نظرئي موٽ کاڌي آهي پر هن ڀيري اهو سرمائيدار – سوشلسٽ، لبرل-ڪنزرويٽو يا گرين بمقابلا ريڊ اڪانامي ناهي. هي دراصل مقبول قومپرست نظرئي جو نئون جنم آهي جيڪو پاڻ فاشزم ۽ نازي ازم جي صورت ۾ ڏسي چڪا آهيون، جنهن ۾ ماڻهن کي باور ڪرايو ويو هو ته سندن مسئلن جو سبب اندريان ۽ ٻاهريان دشمن آهن. پر انهي نظرئي جي انسانذات کي ڳري قيمت ادا ڪرڻي پئي، جڏهن ٻي مهاڀاري جنگ ۾ لکين ماڻهو ماريا ويا ۽ يورپ لڳ ڀڳ تباهه ٿي ويو هو.
تاريخي طور تي نظرئي جي سڃاڻپ مذهب، قومي تشخص ۽ طبقاتي ويڙهه سان ٿيندي آهي پر جيئن يووال نوح هراري چيو آهي ته، “مذهب ۽ نظرئي جي وچ ۾ سوال اختيار جو آهي ته اهو اختيار ڪٿان ٿو اچي.” حقيقت ۾ مذهب ۽ قومپرستي، نظرئي جي هڪ ئي سڪي جا ٻه پاسا آهن. اولهه ۾ جڏهن 1648 ۾ ويسٽ فيلين واري معاهدي بعد مذهب کي رياست کان الڳ ڪيو ويو، جنهن سان 30 ساله مذهبي جنگين جو خاتمو ٿيو ۽ جنهن سان هڪ قوم- هڪ رياست جي اصول تي جديد رياستن جو بنياد پيو، تنهن ۾ قومپرستي اهم ڪردار ادا ڪيو هو. انهي معاهدي سان پوپ جي اثر جي به پڄاڻي ٿي، جيڪو ڪيٿولڪ چرچ جو سربراه هجڻ جي ناتي بادشاهن جي مقرري کي نام نهاد “آفاقي حق” هيٺ جائز پڻو فراهم ڪندو هو. مذهب کي رياست کان ڌار ڪرڻ، 18هين صدي ۽ ان کانپوءِ پهرين يورپ ۽ بعد م امريڪا ۾ جاڳرتا، صنعت سازي ۽ جمهوريت ڏانهن اهم وک هئي.
1789ع واري فرينچ انقلاب جا سبب به بادشاهت سميت ٻيا هئا جيڪي جلد ئي فرينچ قومپرستي ۾ بدلجي ويا. پر اهو انساني تاريخ جو هڪ اهم موڙ هو، ڇاڪاڻ ته ان جي نظرياتي نعري “آزادي، برابري ۽ خوشحالي” نه رڳو فرانس ۾ سماجي سياسي تبديلي آڻي بادشاهت جو خاتمو آندو پر ان جو سگهارو اثر جلد ئي پوري يورپ کنڊ ۽ ويندي لاطيني امريڪا تائين پکڙجي ويو. بدقسمتي سان فرينچ انقلاب پنهنجو انقلابي جوهر برقرار رکي نه سگهيو ۽ فرانس جنرل نيپولين بوناپارٽ جي هٿن ۾ هليو ويو، جيڪو پروشيا، آسٽريا، روس، اطالوي رياستن ۽ برطانيه خلاف جنگين ۾ فتحن وسيلي طاقتور جرنيل طور اڀريو. نتيجي ۾ نيپولين فرانس مٿان پنهنجي حاڪميت مڙهي، جيستائين کيس 1815ع ۾ گڏيل بادشاهي طاقتن برطانوي جنرل جي سربراهي ۾ واٽرلو ۾ شڪست نه ڏني.
تنهن هوندي به فرينچ انقلاب يورپ توڙي يورپ کان ٻاهر اڀرندڙ نين رياستن ۾ قومپرستي جا جراثيم پکيڙي ڇڏيا. حقيقت ۾ ان کانپوءِ يورپ ساڳيو نه رهيو ۽ اهو 18هين صدي دوران ڪيترن ئي انقلابن ۽ لاهن چاڙهن کي منهن ڏيندو رهيو جن جو انت 17-1914 واري پهرين عالمي جنگ تي ٿيو. انهي عرصي دوران صديون پراڻيون شاهي رياستون روس، جرمن، آسٽرو-هنگرين، اٽلي، فرانس ۽ ٿورو بعد عثمانيه سلطنت منهن ڀر هيٺ ڪريون ۽ هڪ قوم- هڪ رياست جي بنياد تي ڪيترين ئي نين رياستن جنم ورتو، جيتوڻيڪ ان دوران ڪيتريون ئي گهڻ قومي رياستون پڻ هيون جن ۾ گهرو ويڙهه سبب وڌيڪ ڏار پيا، جهڙوڪ يوگوسلاويه وغيره. تنهنڪري قومپرستي ڪرپٽ چرچ ۽ آپيشاهي بادشاهت خلاف هڪ مثبت ڪردار ادا ڪيو.
پر اهو ياد رکڻ گهرجي ته يورپي قومپرستي ان دوران ڪيترن ئي فيلسوفاڻي، ثقافتي ۽ سياسي تصورن ۽ روايتن مان گذري نرم ٿي جيڪي يوناني ۽ رومن دور مان شروع ٿيا ۽ تاريخ جي مختلف دورن مان گذرندي 17هين صدي ۾ نئين سر تڏهن نروار ٿيا جڏهن يورپ سماجي جاڳرتا، صنعت سازي، جمهوريت جو ذائقو چکيو، جنهن سان حقيقي معنيٰ ۾ رياست، سماج ۽ شهرين جا تصور تبديل ٿيا جنهن سان يورپ ۾ عوامي نمائنده ۽ لبرل ماحول جنم ورتو. پر جڏهن قومپرستي شائونزم ۾ تبديل ٿي ۽ ان کي بيٺڪي راڄ وڌائڻ لاءِ وڌيڪ ڪالونيون، مارڪيٽ، زمينون، انساني وسيلا ۽ خام مال ڦٻائڻ لاءِ استعمال ڪيو ويو ته ساڳئي يورپ ۽ دنيا بدترين رتوڇاڻ ۽ قتلام به ڏٺو. اهو قومپرست شائونزم جرمني ۾ نازين جي عروج، اٽلي ۾ فاشسٽن ۽ جاپان ۾ فرمانروائن جي صورت ۾ نظر آيو، جتي عوامي جذبات جو استحصال ڪيو ويو ۽ ماڻهن ۾ عدم تحفظ جو احساس اڀاري سمورن مسئلن جو الزام سياسي مخالفن ۽ پرڏيهي قوتن مٿان هنيو ويو. پر نتيجو انهن رياستن لاءِ به چڱو نه هو، جرمني، اٽلي ۽ جاپان، ٽنهي کي چٿيو ويو. اڄ ڏينهن تائين امريڪي فوجي جرمني ۽ جاپان ۾ مقرر آهن. پر جرمني ۽ جاپان انهي خطرناڪ نظرئي جي حماقت مان ڪڙو سبق پرايو. اڄ جيڪڏهن سندن شمار عالمي طاقتن ۽ خوشحال ملڪن ۾ ٿئي ٿو ته ان جو سبب گهڻي ڀاڱي اهو آهي ته هنن انساني وسيلن ۽ معاشي ترقي ۾ سيڙپڪاري ڪئي.
ساڳي ريت ايشيا، افريڪا ۽ لاطيني امريڪا قومپرستي تيستائين مثبت ڪردار ادا ڪيو جيستائين ان جو رخ بيٺڪي سلطنت کان سياسي آزادي حاصل ڪرڻ ڏانهن هو. پر قومپرستي شائونزم جو هٿيار هجڻ جي ناتي ڪيترن ئي سببن جيڪري گهربل نتيجا ڏيڻ م ناڪام رهي. پهريون، نيون آزاد ٿيندڙ رياستون اڪثر ڪري، گهڻ نسلي (گهڻ مذهبي) هيون، ٻيون، ڀارت، ملائيشيا ۽ ڪجهه ٻين رياستن کي ڇڏي نيون آزاد ٿيندڙ رياستون جمهوري ادارا قائم ڪرڻ ۾ ناڪام ويون ۽ مٿن طاقتور سول ۽ ملٽري حڪمرانن جو غلبو رهيو. ٽيون، ڪيترن ئي ملڪن ۾ قابض قوتن ڄاڻي واڻي سرحدي مسئلن کي جهيڙي ۾ ڇڏيو ۽ علائقائي جنگين ۽ ڇڪتاڻ جا ٻج ڇٽيا، جنهن سان آمرن کي آساني سان قومپرستي جو استعمال ڪندي پنهنجي حڪمراني کي سگهارو ڪرڻ جو موقعو مليو. ان ۾ ڪو شڪ ناهي ته اسان جيڪي ڀارت سان ٽي جنگيون وڙهيون، سي فوجي حڪمرانن ئي شروع ڪيون هيون. آخري اهو ته جيئن ته نين آزاد ٿيندڙ رياستن ۾ جمهوري ادارا نه ٺهيا تنهنڪري اهڙو ڪوبه آئيني ادارو آزاد ۽ سگهارو نه هو جيڪو مختلف مذهبي ۽ نسلي گروهن وچ ۾ ٽياڪڙي ڪري سندن مسئلا حل ڪري. نتيجي ۾، ٻين رياستن وانگر، اسان وٽ به رياست کي مستحڪم رکڻ لاءِ قومپرستن جي حقن جي مڃتا بدران کين ختم ڪرڻ لاءِ طاقت جو استعمال ڪيو. ڏکڻ ايشيا، اولهه ايشيا، وچ اوڀر توڻي اوڀر ايشيا ۾ اهڙا ڪيترائي مثال آهن جتي آپيشاهي حڪومتون اندروني ڇڪتاڻ ۽ بين الاقوامي جنگين کي منهن ڏيئي رهيون آهن.
دلچسپ ڳالهه اها آهي ته ايشيا، افريڪا ۽ لاطيني امريڪا جي گهڻ نسلي رياستن جي ڪجهه حڪمرانن پاران نسل پرستي واري ڇڪتاڻ کي گهٽائڻ لاءِ زرعي سوشلسٽ منصوبن وسيلي استحصال ختم ڪرڻ ۽ ورڪنگ ڪلاس کي سگهارو ڪرڻ لاءِ قدم کنيا ويا پر اهو تجربو ان ڪري بري طرح ناڪام ٿيو، ڇاڪاڻ ته نسل پرستي واري ڇڪتاڻ (مذهبي پڻ) جون پاڙون معاشي ڇڪتاڻ ۾ کتل نه هيون، اصل سبب اهو هو ته سوشلزم کي هڪ نظرئي طور ان جي پوري جوهر سان لاڳو نه ڪيو ويو، نه ئي معيشت ۾ ڪا بهتري ٿي ۽ نه وري شهري حقن جو تحفظ ڪيو ويو. ان جي بدران هڪ طاقتور سول-ملٽري بيوروڪريسي وجود ۾ آئي، جن ڪرپٽ سياستدانن سان الحاق ڪندي طاقت جو استعمال ڪيو ۽ ماڻهن ۾ مايوسي ڦهلائي. تنهنڪري سوويت يونين جي ٽٽڻ کانپوءِ جيئن ئي آپيشاهي حڪمران هٽيا ته مصنوعي طريقي سان دٻايل سب-نيشنلزم ٻيهر اڀريو ۽ رياستون گهرو ويڙهه جي ور چڙهي ويون.
شڪر آهي جو اڄ لاطيني آمريڪا ۾ گهڻو ڪري جهموري نظام ڏسڻ ۾ اچي ٿو، ڪجهه رياستون آهن جتي حڪمران قومپرستي کي اندروني مخالفن توڙي پرڏيهي دشمنن خلاف سياسي هٿيار طور استعمال ڪري رهيا آهن، خاص ڪري آمريڪي ڪارپوريشنس ۽ ايجنسيون جيڪي خطي ۾ بالادستي لاءِ پنهنجي معاشي ۽ سياسي غلبي واري ايجنڊا جي پوئواري ڪري رهيون آهن. جڏهن ته انهن رياستن ۾ اهل، جمهوري ۽ صاف شفاف حڪومتن جي ضرورت آهي جيڪي اندروني اختلافن کي ختم ڪرڻ لاءِ ڪم ڪن، معاشي ترقي تي ڌيان ڏين ۽ علائقائي جنگين جو خاتمو آڻين. پر بدقسمتي آهي ته انهن ڇڪتاڻ ورتل رياستن ۾ مقبول قومپرستي جو اڀار اچي رهيو آهي جتي سيڪيورٽي ادارا ۽ بدعنوان سياستدان پنهنجي مفادن کي تحفظ ڏيڻ، جمهوري حق نظرانداز ڪرڻ، لساني اقليتن کي دٻائڻ، ميڊيا کي ماٺ ڪرڻ ۽ مخالفن کي ختم ڪرڻ لاءِ هڪ آهن. بدقسمتي سان مقبول قومپرستي جو اهو نئون رجحان اڳواڻي ڪندڙ عالمي طاقتن ۾ به عام ٿي ويو آهي، جيڪڏهن نظر ڦيرائجي ته مقبول قومپرستي جا جيئرا جاڳندا مثال آس پاس ملي ويندا. ٿوري گهڻي فرق سان پيوٽن، ٽرمپ، اردگان، مودي، بولسونارو، ڪرز ۽ ٻيا انهي جو مثال آهن.
اسان جو عمران خان به عوامي مقبوليت پسند قومپرستي واري خطرناڪ خيال سان کيڏي رهيو آهي. طاقتور سيڪيورٽي اسٽيبلشمينٽ به انهي ۾ ساڻس گڏ آهي، بجاءِ بيماري جو علاج ڪرڻ جي، هو علامتن تي بحث ڪري رهيو آهي، معيشت ۽ حڪومت کي بهتر نموني هلائڻ جي ذميواري کڻڻ بدران هو معيشت سميت هر مسئلي جو ذميوار سياسي مخالفن، اندرين ۽ ٻاهرين عنصرن کي قرار ڏئي رهيو آهي، سياسي-معاشي سڌارا ۽ پاليسيون آڻڻ بدران ڪوڙي ۽ اشتعال انگيز بيانئي وسيلي سماج کي ويتر ڀڃ ڊاهه جي حوالي ڪري رهيو آهي، مخالفن کي ختم ڪرڻ ۽ ماڻهن ۾ خوف هراس پکيڙڻ لاءِ آمراڻن طريقن تي ڀاڙيي رهيو آهي، آخر ۾ ٻين جمهوري ادارن جهڙوڪ عدليا، ميڊيا، اپوزيشن ۽ مخالف ڌر تي حاوي ٿيڻ جي ڪوشش ڪري رهيو آهي. جسٽس فائز عيسيٰ خلاف بناجواز ڪيس انهي جو مثال آهي، جنهن جو نتيجو اهو نڪتو آهي جو اسان جو ملڪ تمام گهڻي حد تائين ورهائجي چڪو آهي، جمهوريت زوال جو شڪار آهي. رياست جو دٻاءُ چوٽ چڙهيل آهي. قومپرستن کي ظلم ۽ ستم جو منهن ڏسڻو پيو پوي، مذهبي اقليتون تيزي سان پاڻ کي غير محفوظ محسوس ڪن پيون، معيشت ڏينهون ڏينهن وڃي پئي ڪرندي، صحت سميت سڀني بنيادي سهولتن جي کوٽ آهي، سڀ کان خطرناڪ ڳالهه اها ته قومي نصاب کي انتهائي تنگ نظر ۽ دقيانوسي بڻايو ويو آهي، سڀ کان مٿي اهو ته چين ۽ ڀارت ۾ سرحدي جهڙپن ۽ افغان امن معاهدي جي غير يقيني مستقبل سان علاقائي صورتحال خراب ٿي رهي آهي. انهي آزمائشي وقت ۾ اسان کي دورانديش قيادت جي گهرج آهي، جيڪا عوام جو اعتماد حاصل ڪري سگهي، ۽ معاشي ۽ پرڏيهي پاليسين ۾ بنيادي تبديليون آڻي ته جيئن معاشرتي ترقي داخلي ۽ علاقائي امن کي يقيني بڻائجي. مونکي ڳڻتي انهي ڳالهه جي آهي ته هڪ طرف عوام جو سياسي قيادت تان ويساهه کڄندو پيو وڃي، جنهن کي عمران خان تمام گهڻو بدنام ڪري ڇڏيو آهي، ته ٻئي طرف عمران خان بري حد تائين پنهنجا واعدا پاڙڻ ۽ حقيقي معنيٰ ۾ تبديلي آڻڻ ۾ ناڪام ٿيو آهي ۽ پوءِ به هو پنهنجي گمراهه ڪندڙ سياست تبديل ڪرڻ لاءِ تيار ناهي.

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *