Warning: session_start(): open(/var/cpanel/php/sessions/ea-php71/sess_pijc0864nlv4lqelfq5bj8l71o, O_RDWR) failed: No such file or directory (2) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7

Warning: session_start(): Failed to read session data: files (path: /var/cpanel/php/sessions/ea-php71) in /var/www/html/wp-content/plugins/bsa-plugin-pro-scripteo/lib/functions.php on line 7
ڪراچيءَ جي مسئلن جا حل ڳولڻ جي ضرورت - Pahenji AkhbarPahenji Akhbar ڪراچيءَ جي مسئلن جا حل ڳولڻ جي ضرورت - Pahenji Akhbar
تازا ترين
  • *ڀرياسٽي ۾ پوليس حراست دوران ڏوهارين جي فرار ٿيڻ وارو مامرو *ايس ايڇ او سميت 6 اهلڪارن کي پنجن ڏينهن جو رمانڊ پورو ٿيڻ تي عدالت ۾ پيش ڪيو ويو *عدالت پاران ايس ايڇ او ۽ وڏي منشي سميت 4 اهلڪارن جي 20،20 هزار روپين عيوض ضمانت منظور*
  • *گمبٽ ۾ آبپاشي کاتي جي زمين تان قبضا ختم ڪرائڻ لاءِ آپريشن جاري، ڪيترائي دڪان ڊاهي پٽ *اسسٽنٽ ڪمشنر جي نگراني ۾ عدالتي حڪم تي شادي هال، دڪان ۽ گهر ڊاهڻ جو سلسلو جاري *دڪاندار پاڪ ڪتاب کڻي دڪانن آڏو بيهي رهيا، فيصلو واپس ورتو وڃي: مطالبو*
  • *ڪورونا سبب ملڪ جا سمورا تعليمي ادارا بند ڪرڻ جو فيصلو *26نومبر کان ملڪ جا تعليمي ادارا بند ڪيا ويندا:شفقت محمود * تعليمي ادارن ۾امتحان به ملتوي ڪرڻ جو فيصلو:شفقت محمود *26نومبر کان 24 ڊسمبر تائين هوم لرننگ جاري رهندي:شفقت محمود *25ڊسمبر کان 10 جنوري تائين سياري جي موڪل هوندي:شفقت محمود اسڪولز، ڪاليجز، يونيورسٽيز ۽ ٽيوشن سينٽرز بند رهندا:شفقت محمود *11جنوري تي ملڪ جا تعليمي ادارا کولڻ جو اعلان: شفقت محمود تعليمي ادارا کولڻ بابت ڪورونا صورتحال جو جائزو ورتو ويندو:وفاقي وزير*
  • *لاڙڪاڻو: اوستا محمد ويجهو ڪار ۽ مزدا ۾ ٽڪر، هڪ ڄڻو فوت ٿي ويو *تيز رفتار ڪار گڏهه گاڏي کي بچائيندي مزدا سان ٽڪرائجڻ سبب 3 ڄڻا زخمي ٿي پيا *زخمين کي چانڊڪا اسپتال نيو ويو جتي ڪار ڊرائيور محمد ابراهيم شاهه فوت ٿي ويو*
  • *ٺري ميرواهه ۾ شهرين پاران اسپتال ۾ دوائن ۽ سهولتن جي کوٽ خلاف احتجاجي مظاهرو، ٽائرن کي باهه *اسپتال ۾ نانگ ڪکيل ۽ ڪتن ڏاڙهيلن واري ويڪسين اڻلڀ آهي: مظاهرين*
  • *ٽنڊوجان محمد ۾ بوائز ڊگري ڪاليج جا 2 ليڪچرار ڪورونا جو شڪار *ڪورونا جا ڪيس ظاهر ٿيڻ تي مير حاجي خدابخش ٽالپر بوائز ڊگري ڪاليج هفتي لاءِ بند*
  • *سنڌهاءِ ڪورٽ ۾ آرزو راجا ڪيس جي ٻڌڻي *آرزو راجا والدين سان گڏ وڃڻ کان انڪار ڪري ڇڏيو، عدالت درخواست اڪلائي ڇڏي *پوليس اختياريون معاملي جي جاچ ڪري ماتحت عدالت ۾ رپورٽ جمع ڪرائين: عدالت *عدالت آرزو جي تعليم ۽ ٻين سهولتن جو انتظام ڪرڻ جي هدايت *روزانو گهرو کاتي جي طرفان ڪو نمائندو هڪ ڪلاڪ آرزو سان ملاقات ڪندو: عدالت *آرزو چاهي ته پنهنجو فيصلو واپس وٺي سگهي ٿي: عدالت*
  • *اسلام آباد: احتساب عدالت ۾ جعلي اڪائونٽس اسڪينڊل ڪيس جي ٻڌڻي *عدالت جوابدار شفقت ممتاز جي ريمانڊ ۾ 7 ڏينهن جي واڌ ڪري ڇڏي *نيب جوابدار شفقت ممتاز کي احتساب عدالت ۾ پيش ڪيو *جيترو جلدي ٿي سگهي، جاچ مڪمل ڪئي وڃي:عدالت*
  • *دادو ۾ سڱاوتي تڪرار تان فائرنگ ۾ زخمي ٿيل نوجوان ڪراچي جي اسپتال ۾ دم ڏئي ڇڏيو *مقتول امتياز برهماڻي جو مڙهه داخل منتقل ڪيو پيو وڃي *
  • *غوثپور ويجهو ٽرالر جو رڪشا کي ٽڪر، ٻن عورتن سميت 4ڄڻا سخت زخمي *انڊس هاءِ وي تي انڙ اسٽاپ وٽ حادثو پيش آيو، زخمي اسپتال منتقل*
  • *اسلام آباد: احتساب عدالت ۾ آصف زرداري جو گهر سيل ڪرڻ خلاف ڪيس جي ٻڌڻي *احتساب عدالت جي نمبر هڪ جج محمد بشير جي موڪل سبب ٻڌڻي ڪارروائي کانسواءِ ملتوي *ڪيس جي ٻڌڻي 18 ڊسمبر تائين ملتوي ڪئي وئي *آصف زرداري ڪراچي جي ڪلفٽن ۾ قائم گهر کي سيل ڪرڻ خلاف درخواست داخل ڪرائي رکي آهي*
  • *اسلام آباد: وڪيلن جي بغير انٽري ٽيسٽ انرولمينٽ وارو معاملو *چئني صوبن جي وڪيلن جو سپريم ڪورٽ جي مک دروازي آڏو احتجاج، ايڇ اي سي خلاف نعريبازي *اسان کي اسان جي ووٽ جو حق واپس ڏنو وڃي: احتجاج ڪندڙ وڪيل *

ڪراچيءَ جي مسئلن جا حل ڳولڻ جي ضرورت

ڪراچيءَ ۾ جڏهن به برساتن جي موسم ۾ رستن تي پاڻي گڏ ٿيندو آهي، هڪ مخصوص لابي ان تي هاءِ گھوڙا شروع ڪري ڏيندي آهي. سندن سڄي ماتم جو ڇيهه اتي وڃي ٿيندو آهي ته ڪراچيءَ کي وفاق يا فوج جي حوالي ڪيو وڃي ۽ صوبي ۾ گورنر راڄ لاڳو ڪيو وڃي. انهن همراهن کي ڪراچيءَ جا مسئلا حل ٿيڻ کان وڌيڪ شهر مٿان مشرفي دور وارو ماڊل بحال ڪرڻ جو اونو هوندو آهي. مشرفي ماڊل ۾ هڪ لساني گروهه شهر جي اڇي ڪاري جو مالڪ هو. اڻ ميون بجيٽون، زمينون ۽ کاتا سڀ سندن ملڪيت هئي ان وقت ميڊيا جي وات تي به ٽيپ لڳل هوندي هئي. شهر جون حالتون تڏهن به اهڙيون ئي هيون، ڪلفٽن وارو انڊر باءِ پاس پهرين بارش ۾ تلاءُ بڻجي ويو هو. شهري حڪومت جڏهن ڪي پي ٽي کي ان جو ذميوار قرار ڏنو ته ڪي پي ٽيءَ جي سگھاري سربراهه جي هڪ جوابي بيان کان پوءِ ڪنهن به نه ڪڇيو هو. هاڻي به جڏهن چوماسي جي مينهن ڪراچيءَ جا رستا ٻوڙيا ته ساڳي لابي ميڊيا ۾ موسمي ڏيڏرن واري ٽان ٽان شروع ڪري ڏني. کين اصل شڪايت سنڌ حڪومت کان ئي آهي پر ان سان گڏ ڪي ايم سي ڪنٽونمينٽ بورڊ ۽ ايڇ ڊي اي تي اکر به نٿا ڪڇن، جيتوڻيڪ ڪراچيءَ جو وڏو حصو سندن حوالي آهي.
ڪراچيءَ جي مسئلن کان سنڌ سرڪار آجي ناهي ۽ ان تي بنا رک رکاءَ جي تنقيد ٿيڻ گھرجي پر هتي جيئن ته شهر جي بهتريءَ بجاءِ اسلام آباد جي حامي لابيءَ جي برتري وڌيڪ اهم هئي، تنهنڪري مطالبو وري به ڪراچيءَ کي وفاق جي حوالي ڪرڻ جو اڀاريو ويو. ڪراچيءَ ۾ برساتي پاڻي نيڪال ڪرڻ بهاني نيشنل ڊزاسٽر مئنيجمينٽ اٿارٽي، ايف ڊبليو اوکي “لامحدود مالي وسيلا” فراهم ڪري ڪراچي اماڻيو ويو. ان کان اڳ ڪنهن به حڪومت شايد ئي ڪنهن ايمرجنسي يا رٿا لاءِ لامحدود وسيلا فراهم ڪرڻ جو اعلان ڪيو هجي. ان مان ئي ظاهر ٿئي ٿو ته ان ريسڪيو سروس پٺيان اصل نيت ڪهڙي آهي. درحقيقت وفاقي حڪومت کي ارڙهين ترميم ۽ اين ايف سي ايوارڊ وارن معاملن تي سنڌ جي مزاحمت جي باهه ڪڍڻ يا سنڌ اندر پنهنجي سڌي عملداري قائم ڪرڻ لاءِ وجھه گھربل هو. جيڪڏهن شهر ۾ رستن تي بيٺل پاڻي ڪڍڻ لاءِ ئي ايڏي جفاڪشي ڪئي وئي هئي ته پوءِ بلوچستان ۾ ته ٻوڏ سئو ڀيرا وڌيڪ تباهڪاري ڪئي آهي پر اتي وفاقي ادارا لامحدود ته ڇا محدود وسيلن سان به ناهن موڪليا ويا.
جيستائين ڪراچيءَ جي شهري مسئلن جو سوال آهي ته اهي هڪ حقيقت آهن، جن جا ڪارڻ به سڀني کي معلوم آهن پر جيئن ته نيت مسئلو حل ڪرڻ نه پر مسئلو برقرار رکڻ آهي، تنهنڪري ڪراچيءَ جي مسئلي جا حل به نٿا ڪڍيا وڃن. ڏيڍ پوڻا ٻه ڪروڙ آباديءَ واري شهر جي اها حالت ڏهاڪن ۾ اهڙي ٿي آهي، تنهنڪري ان لاءِ رڳو ڪنهن هڪ ڌر کي ذميوار قرار ڏئي ۽ ٻين جو نالو به نه کڻڻ جي پٺيان اصل نيت ڪراچيءَ تي وفاقي والار بحال ڪرڻ آهي. اهو ئي سبب آهي جو صوبائي حڪومت کي برسات جو پاڻي نيڪال نه ڪرڻ جو ذميوار قرار ڏئي ته ملامت ڪئي ٿي وڃي پر ڪلاڪن جا ڪلاڪ بجلي بند رکندڙ وفاقي حڪومت جي ادارن جو نالو به نه ٿو کنيو وڃي. ان سياسي بدنيتيءَ کي هڪ پاسي رکندي ڪراچيءَ جي مسئلن جي حل جا رستا ڳولڻ جي ضرورت برقرار آهي. مان ان ڏس ۾ ڪجھه تجويزون پيش ڪيان ٿو، جن تي بحث ڪري انهن کي بهتر بڻائي سگھجي ٿو.
1.وفاقي ۽ صوبائي حڪومت ڪائونسل آف ڪامن انٽريٽس سان گڏجي ڪراچيءَ جي لاءِ هڪ گڏيل رٿا بندي ٽاسڪ فورس ٺاهن. ان ٽاسڪ فورس ۾ ٻنهي حڪومتن جا رٿابندي ۽ ترقياتي کاتي جا سينئر آفيسر، شهري رٿا بنديءَ جا ناليوارا ماهر، ڪراچيءَ جي مختلف ڪنٽومينٽ بورڊز جا نمائندا ۽ شهر جا چونڊيل ميئر ۽ ميمبر هجن. اها ٽاسڪ فورس ڪراچيءَ جي بنيادي ميونسپل سروسز سان ٿيل هٿ چراند کي ٺيڪ ڪرڻ جو پلان ٺاهي، اڳتي جي رٿابندي ڪري ۽ انهن کي صوبائي حڪومت، شهري حڪومت ۽ ٻين خودمختيار ادارن وسيلي عمل درآمد جي نگراني ڪري ان پروگرام کي ڪراچيءَ جي ميونسپل سروسز بحالي پروگرام جو نالو ڏئي سگھجي ٿو.
2.جيئن ته ڪراچيءَ ۾ چئني صوبن جا ماڻهو رهن ٿا ۽ وفاق حڪومت ۾ موجود پارٽي ۾ به شهر مان اڪثريتي سيٽون کٽيون آهن تنهن ڪري وفاقي ۽ صوبائي حڪومت گڏجي ڪراچي ڊيولپمينٽ فنڊ قائم ڪن. وفاقي حڪومت هر سال ان فنڊ ۾ 50 ارب رپيا حصي طور ڏئي ۽ ايتري ئي رقم سنڌ حڪومت به ڏئي. اهو فنڊ باقي معمول جي خرچن کان الڳ هجي ۽ ان کي مٿي ڄاڻايل ٽاسڪ فورس جي نگرانيءَ هيٺ ٺهيل “ڪراچي ميونسپل سروسز بحالي پروگرام” تي خرچ ڪيو وڃي. ڪراچيءَ جي شهري حڪومت ۽ ڪنٽونمينٽ بورڊ پنهنجون آئيندي جون رٿائون ان ماسٽر پلان جو حصو بڻائي ان فنڊ هيٺ پنهنجا وسيلا به ملائي خرچ ڪن.
3.ڪراچيءَ جي جاگرافيائي حدن ۽ آباديءَ جي مٿئين حد طئي ڪري انهن ۾ پکيڙ ۽ واڌ کي ٻنجو ڏنو وڃي، 1947ع ۾ چار لک آبادي وارو ڪراچي شهر پوڻا ٻه ڪروڙ تائين وڃي پهتو آهي. ان جون جاگرافيائي حدون ڄامشوري جي ڪوهستان ۽ نوري آباد تائين وڃي پهتيون آهن. اڃان به بحريه جي نين اسڪيمن جون خبرون اچي رهيون آهن. ڪراچيءَ جي ايتري پکيڙ ۽ آبادي موجوده وسيلن سان ڪنهن به حڪومت لاءِ سنڀالڻ جھڙي ناهي. ان آبادي ۽ پکيڙ کي روڪڻ ضروري آهي.
4.ڪراچيءَ جي حالتن ۽ مسئلن جي سنگينيءَ کي نظر ۾ رکندي ايندڙ ڏهن سالن لاءِ ٻين صوبن مان ڪراچيءَ ڏانهن اچي آباد ٿيڻ تي بندش لاڳو ڪئي وڃي شهر جي خانگي ادارن کي پابند ڪيو وڃي ته اهي ٻين صوبن بجاءِ سنڌ صوبي جي رهواسين کي ئي ملازمت ۾ رکن. ان لاءِ ضروري هدايتون جاري ڪيون وڃن.
5.ڪراچيءَ جي ميونسپل سروسز ۾ هڪ وڏي رنڊڪ قدرتي وهڪرن وارين ندين ۽ ننڍين برساتي ندين مٿان ٿيل ناجائز قبضا آهن. سڄي شهر ۾ برساتي ندين جا لنگھه سوڙها ٿي وڃڻ سبب اهي لنگھه هاڻي برسات جي پاڻيءَ جو دٻاءُ برداشت نٿا ڪري سگھن، نتيجي ۾ ڪلاڪن تائين برسات جو پاڻي نيڪال نٿو ٿئي. جيستائين اهي برساتي نديون پنهنجي اصلوڪي حالت ۾ بحال نه ٿينديون، رڳو انهن مان ڪچرو ڪڍي ڪپرن تي ڦٽو ڪرڻ سان ڪراچيءَ جي برسات جو مسئلو حل نه ٿيندو. سنڌ حڪومت کي گھرجي ته سيٽيلائيٽ نقشن وسيلي پاڻي جي قدرتي وهڪرن مٿان ٿيل قبضن، انهن اڏاوتن جا قسم، پکيڙ ۽ ٻي سموري معلومات عوام اڳيان پڌري ڪري ته جيئن پتو پئجي سگھي ته ڪراچيءَ جي قدرتي وهڪرن ۾ اصل رنڊڪون ڪهڙيون آهن. سنڌ حڪومت انهن ماڻهن کي هڪ مقرر مدت اندر پنهنجو اڏاوتون ڊاهڻ جي مهلت ڏئي ۽ ان کان پوءِ آپريشن وسيلي اهي نديون خالي ڪرائي اصل حالت ۾ بحال ڪري. جيڪا به ڌر انهن قبضو ڪندڙن جي سياسي حمايت ڪندي، اها پاڻ ئي عوام اڳيان پڌري ٿي ويندي. بدقسمتيءَ سان ان عمل سان ڪيترائي غريب گھراڻا به متاثر ٿيندا. پر اصولي طور تي پاڻيءَ جي قدرتي لنگھن ۾ آباديون ٺاهڻ ۽ اڏاوتون ڪرڻ غير قانوني عمل ۽ ڏوهه آهي. ان عمل سبب لکين شهري هر سال متاثر ٿين ٿا، تنهنڪري حڪومت کي مجبورن اهو ايڪشن کڻڻو پوندو.
6.بنيادي شهري سهولتن جھڙوڪ گندي پاڻيءَ جي نيڪال ۽ گند ڪچري جي صفائي، پيئڻ جي پاڻيءَ جي فراهمي وارا ادارا شهري حڪومت حوالي ڪيا وڃن. ان کي خومختيار بڻايو وڃي ته اها انهن جي خدمتن عيوض معاوضو اوڳاڙي شهرين کي اهي سهولتون فراهم ڪري ۽ پاڻ ئي ذميواري به کڻي.
7.شهر کي معياري ٽرانسپورٽ فراهم ڪرڻ وارو ڪم به شهري حڪومت حوالي هجڻ گھرجي، جيڪا خانگي ادارن وسيلي اهي خدمتون شهرين کي مناسب ڀاڙي تي فراهم ڪري. ڪراچيءَ جي سائيز جي شهر وٽ مناسب سفري سهولتون نه هجڻ شرمناڪ ڳالهه آهي. صوبائي ٽرانسپورٽ کاتو ڪنهن به حڪومت ۾ ڪراچيءَ کي اها سهولت فراهم ناهي ڪري سگھيو. سڄي ملڪ ۾ لاهور، پنڊي ۽ اسلام آباد جي ميٽرو بس سروس کان سواءِ ڪٿي به ڍنگ جي عوامي ٽرانسپورٽ موجود ناهي. انهن شهرن جي به هڪ محدود حصي کي اها سهولت مليل آهي. افسوس جي ڳالهه آهي ته ڪراچيءَ جي ايڏي وڏي آبادي غير معياري مني بسن ۽ رڪشائن جي رحم ڪرم تي آهي. ايڏي وڏي سطح تي ٽرانسپورٽ فراهم ڪرڻ صوبائي حڪومت جي وس جي ڳالهه ناهي. صوبائي ۽ شهري حڪومت گڏجي خانگي ڪمپنين سان اهو مسئلو حل ڪري سگھن ٿيون.
8.ڪراچيءَ ۾ بنيادي ميونسپل خدمتون فراهم ڪندڙ ادارن ڪي ايم سي، واٽر اينڊ سيوريج بورڊ ۽ بلڊنگ ڪنٽرول اٿارٽي جي ادارتي آڊٽ ڪرائي انهن جي گھر ويٺي پگھارون کڻندڙ ملازمن کي نيڪالي ڏني وڃي. هر مهيني ڪروڙين رپيا انهن ادارن جا ڀوت ملازم پگھارن ۽ الائونسز ۾ کڻن ٿا، جيڪي بچائي شهر جي بهتريءَ لاءِ خرچ ڪيا وڃن. انهن ادارن ۾ ڀرتين کي غير سياسي ۽ شفاف بڻائڻ جو طريقه ڪار جوڙيو وڃي.
ڪراچيءَ جي مسئلن کي نه صوبائي حڪومت اڪيلي سر حل ڪري سگھندي ۽ نه ئي شهري حڪومت کان اهي مسئلا حل ٿي سگھندا. شهر جي مسئلن ۾ وفاق کي سياسي نمائش ڪرڻ ۽ شهر کي پنهنجي انتظام هيٺ هلائڻ واري خواهش کي پاسي تي رکي صوبائي حڪومت سان انگيجمينٽ وسيلي ڪراچيءَ جي مسئلن جو حل ادا ڪرڻ لاءِ مثبت ڪردار ادا ڪرڻ گھرجي. ساڳيءَ طرح صوبائي حڪومت کي به ڪراچيءَ ڏانهن پنهنجو رويو تبديل ڪرڻ جي ضرورت آهي. هن شهر جي بهتر انتظامڪاريءَ صوبائي حڪومت جي ذميواري آهي، جنهن لاءِ ان کي اڳتي وڌي ڪردار ادا ڪرڻ گھرجي.

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *